अनेक प्रिस्क्रिप्शनची औषधे गोंधळ न होता कशी सांभाळायची

अनेक प्रिस्क्रिप्शनची औषधे सांभाळण्यासाठी तुम्ही घेता त्या सगळ्याची एक अपडेटेड यादी ठेवा, तिचं रोजचं सोपं वेळापत्रक बनवा, आणि प्रत्येक भेटीत तुमच्या डॉक्टरांसोबत किंवा फार्मासिस्टसोबत ती तपासा. जमत असेल तर एकच फार्मसी वापरा, आणि तुमचा विश्वास असलेला एक रिमाइंडर. कोणतंही औषध स्वतःहून कधीही बंद करू नका किंवा बदलू नका: आधी विचारा.

अनेक औषधे घेणं सामान्य आहे. तुम्हाला एकाच आजारासाठी एकापेक्षा जास्त औषधे लागू शकतात, किंवा वेगवेगळ्या आजारांसाठी वेगवेगळी, जसे की कोलेस्टेरॉलसाठी स्टॅटिन आणि ब्लड प्रेशरसाठी बीटा-ब्लॉकर. कठीण भाग म्हणजे ती सगळी नीट लक्षात ठेवणं.

अनेक प्रिस्क्रिप्शन सांभाळणं कठीण का होतं

MedlinePlus, म्हणजे US National Library of Medicine ची हेल्थ साइट, अनेक औषधे घेण्याचे चार मुख्य धोके सांगते:

• जास्त साइड इफेक्ट्स. बहुतेक औषधांचे ते असू शकतात, त्यामुळे तुम्ही जितकी जास्त औषधे घ्याल, तितकी काही जाणवण्याची शक्यता जास्त. काही औषधांमुळे पडण्याचा धोकाही वाढू शकतो.
• जास्त इंटरॅक्शन. एक औषध दुसऱ्याचं काम बदलू शकतं. दारू आणि काही पदार्थही असं करू शकतात, आणि काही इंटरॅक्शन गंभीर असू शकतात.
• हिशेब ठेवणं कठीण. कोणतं औषध कधी घ्यायचं याचा तुमचा हिशेब चुकू शकतो, किंवा तुम्ही ते घेतलं का ते विसरू शकता.
• गरज नसलेली औषधे. तुम्ही अनेक डॉक्टरांना दाखवत असाल, तर एकाच त्रासासाठी तुम्हाला वेगवेगळी औषधे लिहून दिली जाऊ शकतात.

काही लोकांना जास्त काळजी घ्यावी लागते:

कोण	का
5 किंवा त्याहून जास्त औषधे दिलेले लोक	संख्या वाढली की इंटरॅक्शन आणि साइड इफेक्ट्सची शक्यता वाढते
एकापेक्षा जास्त डॉक्टरांना दाखवणारे लोक	एका डॉक्टरांना दुसऱ्यांनी काय लिहून दिलं ते माहीत नसू शकतं
वयस्कर लोक	शरीर औषधांवर वेगळ्या पद्धतीने प्रक्रिया करू शकतं, त्यामुळे जास्त औषध जास्त काळ शरीरात राहू शकतं
हॉस्पिटलमध्ये असलेले लोक	नव्या स्टाफला तुमचा इतिहास किंवा तुम्ही आधीच काय घेता ते माहीत नसू शकतं

अनेक औषधे घेण्याला कधी कधी पॉलिफार्मसी म्हणतात. हे निदान नाही किंवा काही बिघडल्याचं लक्षणही नाही. व्यवस्थित राहण्याचं हे एक कारण आहे.

पायरी 1: औषधांची एक यादी बनवा

तुम्ही करू शकता अशी ही सर्वात उपयोगी गोष्ट आहे. तुम्ही घेता ते प्रत्येक औषध लिहा, ज्यात प्रिस्क्रिप्शनशिवाय विकत घेतलेली औषधे, व्हिटॅमिन, सप्लिमेंट आणि हर्बल उत्पादनं येतात. लोक अनेकदा ही वगळतात, पण ती महत्त्वाची आहेत.

तुमच्या यादीला फक्त काही कॉलम लागतात. ही ओळ फॉरमॅटचं उदाहरण आहे, सल्ला नाही:

औषध आणि स्ट्रेंथ	ते कशासाठी आहे	किती आणि कधी
पॅकवरचं नाव, 10 mg	कोलेस्टेरॉल	1 गोळी, संध्याकाळी

प्रत्येक औषध कोणी लिहून दिलं आणि ते कधी सुरू केलं ते नोंदवा, आणि ॲलर्जी असतील तर त्या वर लिहा. एक प्रत घरी आणि एक तुमच्याजवळ ठेवा, आणि तिचा फोटो काढा म्हणजे ती तुमच्या फोनवरही राहील. काहीही बदललं की त्याच दिवशी ती अपडेट करा, आणि तुम्हाला कधी हॉस्पिटलमध्ये जावं लागलं तर ती सोबत न्या.

तुम्ही याआधी कधी यादी बनवली नसेल, तर आधी घरातले सगळे बॉक्स, बाटल्या आणि स्ट्रिप गोळा करा, पिशव्यांमधले आणि बेडजवळच्या ड्रॉवरमधलेही. अजून काहीही फेकू नका: वापरणं थांबवलेल्या कोणत्याही गोष्टीबद्दल तुमच्या फार्मासिस्टला विचारा.

पायरी 2: जमत असेल तर एकच फार्मसी वापरा

एकच फार्मसी तुमची सगळी प्रिस्क्रिप्शन देते, तेव्हा तुम्ही काय घेता याचं तिच्याकडे जास्त पूर्ण चित्र असतं, त्यामुळे डुप्लिकेट किंवा संभाव्य इंटरॅक्शन ओळखणं तिला जास्त सोपं जातं. तुम्ही एकापेक्षा जास्त फार्मसी वापरत असाल, तर दर वेळी तुमची यादी दाखवा.

तुमचा फार्मासिस्ट हा पोहोचायला सर्वात सोपा तज्ज्ञही आहे. सहसा अपॉइंटमेंटशिवाय तुम्ही छोटा प्रश्न विचारू शकता.

पायरी 3: यादीचं रोजचं वेळापत्रक बनवा

यादी तुम्ही काय घेता ते सांगते. वेळापत्रक सकाळी 8 वाजता काय करायचं ते सांगतं. तुमची औषधे दिवसाच्या वेळेनुसार गटात लावा:

वेळ	काय तपासायचं
सकाळ	कोणती नाश्त्यासोबत, आणि कोणती उपाशीपोटी
दुपार	बाहेर असताना विसरू शकता असं काही
संध्याकाळ	कोणती जेवणासोबत
झोपण्याची वेळ	रात्री सर्वात शेवटी घ्यायचं काही

लेबलवरच्या सूचना पाळा, आणि प्रत्येक औषध प्रिस्क्रिप्शनप्रमाणेच घ्या. तुम्हाला अनेक वेगवेगळ्या वेळा सांभाळाव्या लागत असतील, तर त्यातल्या काही सुरक्षितपणे एकत्र येऊ शकतात का ते तुमच्या डॉक्टरांना किंवा फार्मासिस्टला विचारा. हा निर्णय त्यांचा आहे, कारण काही औषधे वेगवेगळ्या वेळीच घ्यावी लागतात.

पायरी 4: तुमचा ऑर्गनायझर आणि रिमाइंडर सेट करा

आठवड्याच्या पिल ऑर्गनायझरमुळे आजचा डोस झाला का ते एका नजरेत दिसतं, ज्यामुळे दुहेरी डोस टाळायला मदत होते. दिवसाच्या प्रत्येक वेळेसाठी पुरेसे कप्पे असलेला ऑर्गनायझर निवडा, आणि तुमची सगळी औषधे त्यात ठेवणं योग्य आहे का ते फार्मासिस्टला विचारा.

वेळांसाठी पाच वेगवेगळे अलार्म न लावता तुमचा विश्वास असलेला एक रिमाइंडर वापरा. प्रत्येक डोस लक्षात ठेवणे आणि औषध रिमाइंडर ॲप निवडणे ही आमची गाइड या दोन्हींबद्दल अधिक सांगतात.

तुमचा डोस चुकला, तर माहितीपत्रक तपासा किंवा तुमच्या फार्मासिस्टला विचारा, कारण योग्य पाऊल औषधावर अवलंबून असतं. इन्सुलिन, वॉरफरिन आणि फिट्सची औषधे यांसारख्या काही औषधांना ठरावीक सल्ला लागतो, म्हणून तुमच्या केअर टीमला कॉल करा. तुमच्या डॉक्टरांनी सांगितल्याशिवाय भरपाई म्हणून कधीही दुहेरी डोस घेऊ नका.

पायरी 5: तुमचे रिफिल जुळवून घ्या

औषध संपलं की डोस चुकतात. तुमच्या यादीवर प्रत्येक औषधासमोर रिफिलची तारीख लिहा, आणि साधारण एक आठवडा आधी ती तपासा. काही फार्मसी तुमचे रिफिल असे जुळवू शकतात की सगळं एकाच दिवशी तयार असेल, म्हणून विचारून पाहा.

पायरी 6: संपूर्ण यादीचा नियमित आढावा घ्या

प्रत्येक भेटीत तुमची यादी तुमच्या डॉक्टरांसोबत तपासा, आणि तुम्ही दाखवता त्या प्रत्येक डॉक्टरांना तिची प्रत द्या. दर वेळी MedlinePlus चे हे दोन प्रश्न विचारा:

1. या यादीतलं प्रत्येक औषध मला अजूनही घ्यायची गरज आहे का?
2. यातला कोणता डोस बदलायला हवा का?

काही वर्षांपूर्वी योग्य असलेली औषधे आता तुम्हाला योग्य नसू शकतात. हा निर्णय फक्त तुमच्या डॉक्टरांनीच घ्यायला हवा, म्हणून तुमचे प्रश्न घेऊन जा आणि त्यांना ठरवू द्या. काहीही सुटू नये म्हणून भेटीची तयारी करणं देखील उपयोगी ठरतं.

नवीन औषध आल्यावर

बहुतेक वेळा गोंधळ इथूनच सुरू होतो, म्हणून थोडं थांबा आणि निघण्याआधी विचारा:

• हे कशासाठी आहे, आणि मला ते किती काळ लागेल?
• मी आधीच घेत असलेल्या कशाच्या जागी हे आहे का?
• माझ्या इतर औषधांशी किंवा सप्लिमेंटशी याचं इंटरॅक्शन होऊ शकतं का?
• यासोबत कोणतं अन्न किंवा पेय टाळायला हवं का?
• कोणत्या साइड इफेक्ट्ससाठी मी तुम्हाला कॉल करायला हवा?

मग त्याच दिवशी तुमची यादी अपडेट करा. रोजच्या काही जोड्या लोकांना फसवतात, म्हणून विचारायला हव्यात अशा औषधांच्या जोड्यांची आमची यादी वाचा.

तुम्ही दुसऱ्या कोणाची औषधे सांभाळत असाल तर

आई-वडील किंवा जोडीदाराची काळजी घेताना जबाबदारीचा आणखी एक थर येतो. यादी अपडेट ठेवणारी एक व्यक्ती ठरवा, म्हणजे यादीची एकच आवृत्ती राहील. जमेल तेव्हा ती घेऊन डॉक्टरांच्या भेटींना जा, आणि डोसची साधी नोंद ठेवा, म्हणजे पुढे मदत करणाऱ्या व्यक्तीला काय घेतलं गेलं ते कळेल.

बदलांवरही लक्ष ठेवा. इजा न होता किरकोळ पडणं, किंवा हळूहळू वाढणारी चक्कर असेल, तर त्याच दिवशी त्यांच्या डॉक्टरांना किंवा फार्मासिस्टला सांगा, कारण औषधांमुळे पडण्याचा धोका वाढू शकतो. त्यांच्या डोक्याला, पाठीला, मानेला किंवा खुब्याला इजा झाली असण्याची शक्यता असेल, ते उठू शकत नसतील, अचानक गोंधळलेली अवस्था झाली, किंवा अचानक चक्कर किंवा अशक्तपणा आला, तर तुमच्या भागातील इमर्जन्सी नंबरवर कॉल करा.

मदतीसाठी कधी कॉल करायचा

सूचनांबद्दल तुमचा गोंधळ होत असेल, किंवा तुम्हाला साइड इफेक्ट्स जाणवत असतील, तर डॉक्टरांशी किंवा फार्मासिस्टशी संपर्क करा. त्यांनी सांगितल्याशिवाय त्या दरम्यान औषध बंद करू नका.

एखाद्या व्यक्तीला श्वास घ्यायला त्रास होत असेल, चेहरा किंवा घसा सुजला असेल, ती बेशुद्ध पडली असेल किंवा खूप गोंधळलेली असेल, किंवा तिने एखादं औषध जास्त घेतलं असण्याची शक्यता असेल, तर तुमच्या भागातील इमर्जन्सी नंबरवर कॉल करा. थांबता न येणारी धोक्याची लक्षणे या आमच्या यादीत आणखी माहिती आहे.

Saluvo कशी मदत करू शकतो

Saluvo ही पद्धत एकाच ठिकाणी ठेवतो. छापील स्ट्रिप, बाटली किंवा बॉक्सचा फोटो काढा आणि मेडिसिन स्कॅनर ते कशासाठी आहे ते समजावतो आणि ते कुटुंबातील योग्य व्यक्तीच्या यादीत सेव्ह करतो. मग WhatsApp रिमाइंडर प्रत्येक डोसच्या वेळी घेतलं आणि वगळा बटणांसह येतात, आणि तुमच्या उत्तरांमधून तुमच्या डॉक्टरांना दाखवता येईल अशी नोंद तयार होते. Saluvo कोणतंही औषध बदलत नाही किंवा बंद करत नाही, त्यामुळे ते निर्णय तुमच्या डॉक्टरांकडेच राहतात.