ဆီးလမ်းကြောင်း ပိုးဝင်ခြင်း (UTI) လက္ခဏာများ- ဆီးအိမ် ပိုးဝင်ခြင်း လက္ခဏာ၊ ကျောက်ကပ်အထိ ရောက်ပြီဆိုတဲ့ လက္ခဏာနဲ့ သက်သာစေမယ့် နည်းလမ်း

ဆီးသွားရင် ပူစပ်ပြီး ခဏခဏ ထပ်သွားချင်နေလား။ ဆီးလမ်းကြောင်း ပိုးဝင်ခြင်းက အရမ်းအဖြစ်များပြီး အများအားဖြင့် ကုသရ လွယ်ပါတယ်။ ဘယ်လို သိနိုင်သလဲ၊ ဘယ်သူတွေ ဒီနေ့ပဲ ဆရာဝန်နဲ့ ပြဖို့ လိုသလဲ၊ ဘာက သက်သာစေသလဲဆိုတာ ဒီမှာ ဖတ်ပါ။

နောက်ဆုံး ပြင်ဆင်ချိန် · ကိုးကားချက်များ

အမြန်အဖြေ

ဆီးလမ်းကြောင်း ပိုးဝင်ခြင်း (UTI) လက္ခဏာတွေက ဘာတွေလဲ။

ဆီးလမ်းကြောင်း ပိုးဝင်ခြင်း (UTI) ဖြစ်ရင် အများအားဖြင့် ဆီးသွားတဲ့အခါ နာခြင်း ဒါမှမဟုတ် ပူစပ်ခြင်း၊ ဆီး ပိုခဏခဏ ဒါမှမဟုတ် အရေးတကြီး သွားချင်ခြင်း၊ ဆီး နောက်ခြင်း၊ အနံ့ဆိုးခြင်း ဒါမှမဟုတ် သွေးပါခြင်းနဲ့ ဆီးစပ် (ဗိုက်အောက်ပိုင်း) နာခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အဖျားကြီးခြင်း၊ ချမ်းတုန်ခြင်း၊ ပျို့ချင်ခြင်းနဲ့ နံရိုးအောက် နံဘေး ဒါမှမဟုတ် ကျောဘက် နာခြင်းတွေက ပိုးက ကျောက်ကပ်အထိ ရောက်သွားပြီလို့ ဆိုလိုနိုင်ပြီး အကြံဉာဏ် အရေးတကြီး ယူဖို့ လိုပါတယ်။

ကျန်းမာရေး သတင်းအချက်အလက်သာ ဖြစ်ပြီး ဆေးပညာဆိုင်ရာ အကြံပေးချက် မဟုတ်ပါ။ သင့်ဆရာဝန်က သင့်အခြေအနေ အပြည့်အစုံကို သိသဖြင့် ရလဒ်အကြောင်း ဆရာဝန်ကို မေးပါ။

ယှဉ်ကြည့်ရန်

ဆီးအိမ် ပိုးဝင်ခြင်းနဲ့ ကျောက်ကပ် ပိုးဝင်ခြင်း- လက္ခဏာ ဘယ်လို ကွာသလဲ

UTI အများစုက ဆီးအိမ် ပိုးဝင်ခြင်း (cystitis) ဖြစ်ပါတယ်။ ကျောက်ကပ် ပိုးဝင်ခြင်းက အဖြစ်နည်းပေမယ့် ပိုပြင်းထန်ပြီး တစ်နေ့တည်းမှာပဲ ဆရာဝန်နဲ့ ပြဖို့ လိုပါတယ်။ ဒါတွေက ပုံမှန် ကွာခြားချက်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။

သင် သတိထားမိတာဆီးအိမ် ပိုးဝင်ခြင်း (cystitis)ကျောက်ကပ် ပိုးဝင်ခြင်း
ဘယ်လောက် အဖြစ်များလဲUTI ထဲမှာ အဖြစ်အများဆုံး အမျိုးအစားအဖြစ်နည်းပေမယ့် ပိုပြင်းထန်
ဆီးသွားခြင်းနာခြင်း၊ ပူစပ်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် စပ်ခြင်း၊ နည်းနည်းလေးပဲ ထွက်ရင်တောင် ခဏခဏ အရေးတကြီး သွားချင်ခြင်းဆီးအိမ် လက္ခဏာတွေ အတူတူ ရှိနိုင်
ဆီးနောက်ခြင်း၊ အနံ့ဆိုးခြင်း ဒါမှမဟုတ် သွေးပါခြင်းအရောင်ရင့် ဒါမှမဟုတ် နောက်ပြီး တစ်ခါတစ်ရံ သွေးပါ
နာကျင်မှုဆီးစပ် (ဗိုက်အောက်ပိုင်း) မှာ ဖိအောင့်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် ကြွက်တက်သလို နာခြင်းနံရိုးအောက်နား နံဘေး ဒါမှမဟုတ် ခါးအောက်ပိုင်း နာခြင်း
ကိုယ်အပူချိန်အများအားဖြင့် အဖျားကြီး မရှိအဖျားကြီးခြင်း၊ ချမ်းတုန်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် ချမ်းခြင်း
ဘယ်လို ခံစားရလဲမသက်မသာ ဖြစ်ပြီး တစ်ခါတစ်ရံ မောပန်းအရမ်း နေမကောင်း- ပျို့ချင်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် အန်ခြင်း၊ တုပ်ကွေးလို ကိုယ်လက် ကိုက်ခဲခြင်း
ကုသမှုကိုယ်တိုင် ဂရုစိုက်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် ပဋိဇီဝဆေး (antibiotics) ခဏတာ သောက်ခြင်းပဋိဇီဝဆေး၊ အများအားဖြင့် 7 ရက်ကနေ 14 ရက်အထိ၊ တစ်ခါတစ်ရံ ဆေးရုံမှာ
ဘယ်လောက်မြန်မြန်တစ်ရက် နှစ်ရက်အတွင်း ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူ (pharmacist) ဒါမှမဟုတ် အထွေထွေရောဂါကု ဆရာဝန် (GP)ဒီနေ့ပဲ အထွေထွေရောဂါကု ဆရာဝန် (GP) နဲ့ အရေးတကြီး ပြပါ ဒါမှမဟုတ် အကြံဉာဏ် အရေးတကြီး ယူပါ

ဆီး အရောင်ရင့်တာ ဒါမှမဟုတ် အနံ့ဆိုးတာ တစ်ခုတည်းဆိုရင် ရေ လုံလောက်အောင် မသောက်လို့ပဲ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ကလေးတွေနဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေမှာ လက္ခဏာ ကွဲပြားတတ်ပြီး အောက်မှာ ရှင်းပြထားပါတယ်။

UTI လက္ခဏာ စစ်ဆေးစာရင်း

လွန်ခဲ့တဲ့ ရက်အနည်းငယ်အတွင်း ဖြစ်ခဲ့တာတွေကို အမှန်ခြစ်ပါ။ သင့်လက္ခဏာတွေက ဆီးအိမ် ပိုးဝင်ခြင်းနဲ့ ကိုက်ညီသလား၊ ဒါမှမဟုတ် ပိုးက ကျောက်ကပ်အထိ ရောက်သွားနိုင်ပြီလားဆိုတာ ကတ်က ပြပေးပါတယ်။ ဘာမှ သိမ်းဆည်းခြင်း ဒါမှမဟုတ် ဘယ်ကိုမှ ပို့ခြင်း မရှိပါ။

UTI လက္ခဏာ စစ်ဆေးစာရင်း

လက္ခဏာ 14 ခုအနက် 0 ခု အမှန်ခြစ်ထားသည်

ဆီးအိမ် ပိုးဝင်ခြင်း လက္ခဏာများ0/7
ကျောက်ကပ် ပိုးဝင်ခြင်း လက္ခဏာများ0/7

လွန်ခဲ့တဲ့ ရက်အနည်းငယ်အတွင်း ဖြစ်ခဲ့တာ မှန်သမျှကို အမှန်ခြစ်ပါ။

ဒီစစ်ဆေးစာရင်းက သင့်ဆရာဝန် ဒါမှမဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူအတွက် လက္ခဏာတွေကို ပုံစံတစ်ခုအဖြစ် စီပေးတာပါ။ UTI ကို ရောဂါ အတည်ပြု မပေးနိုင်ပါ- လိင်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်တဲ့ ရောဂါတွေနဲ့ ကျောက်ကပ်ကျောက် အပါအဝင် တခြား အခြေအနေတွေကလည်း ဆင်တူ လက္ခဏာတွေ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

UTI ဆိုတာ ဘာလဲ။

ဆီးလမ်းကြောင်း ပိုးဝင်ခြင်း (urinary tract infection၊ UTI) ဆိုတာ ဆီးလမ်းကြောင်းရဲ့ ဘယ်နေရာမှာမဆို ပိုးဝင်တာကို ခေါ်ပါတယ်- ဆီးအိမ်၊ ဆီးကို ကိုယ်ခန္ဓာ အပြင်ထုတ်ပေးတဲ့ ပြွန် (ဆီးပြွန်၊ urethra) ဒါမှမဟုတ် ကျောက်ကပ် ဖြစ်ပါတယ်။ အများအားဖြင့် ဝမ်းထဲက ဘက်တီးရီးယား တွေ ဆီးလမ်းကြောင်းထဲ ဝင်သွားလို့ ဖြစ်ပါတယ်။

UTI က ကိုယ်ခန္ဓာမှာ ဖြစ်တဲ့ ပိုးဝင်မှုတွေထဲ ဒုတိယ အဖြစ်အများဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။ အမျိုးသမီးတွေမှာ ဆီးပြွန် ပိုတိုပြီး စအိုနဲ့ နီးနေလို့ အမျိုးသမီးတွေက အမျိုးသားတွေထက် လေးဆခန့် ပိုဖြစ်ပါတယ်။

  • ဆီးအိမ် ပိုးဝင်ခြင်း (cystitis) က အဖြစ်အများဆုံး အမျိုးအစား ဖြစ်ပါတယ်။
  • ကျောက်ကပ် ပိုးဝင်ခြင်း (pyelonephritis) က အဖြစ်နည်းပေမယ့် ပိုပြင်းထန်ပြီး မြန်မြန် ကုသဖို့ လိုပါတယ်။

UTI အများစုက ကုသရ လွယ်ပြီး အများအပြားက မြန်မြန် ပြန်ကောင်းပါတယ်။

လူကြီး၊ ကလေးနဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေမှာ UTI လက္ခဏာတွေက ဘာတွေလဲ။

လူကြီးတွေမှာ-

  • ဆီးသွားတဲ့အခါ နာခြင်း၊ ပူစပ်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် စပ်ခြင်း
  • ညဘက် အပါအဝင် ဆီး ပိုခဏခဏ သွားချင်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် ပိုအရေးတကြီး သွားချင်ခြင်း
  • ဆီး နောက်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် ဆီးထဲ သွေးပါခြင်း (ပန်းရောင်၊ အနီရောင် ဒါမှမဟုတ် အညိုရင့်ရောင်)
  • ဆီးစပ် (ဗိုက်အောက်ပိုင်း) ဖိအောင့်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် နာခြင်း
  • နံရိုးအောက်နား နံဘေး ဒါမှမဟုတ် ခါးအောက်ပိုင်း နာခြင်း
  • အဖျားကြီးခြင်း၊ ပူလိုက် ချမ်းလိုက်ပြီး ချမ်းတုန်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်အပူချိန် 36°C အောက် ကျခြင်း
  • မောပန်းခြင်း ဒါမှမဟုတ် အားအင် ကုန်ခမ်းခြင်း

ဆီး အရောင်ရင့်တာ ဒါမှမဟုတ် အနံ့ဆိုးတာ တစ်ခုတည်းဆိုရင် ရေ လုံလောက်အောင် မသောက်လို့ပဲ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ကလေးတွေမှာ-

  • အဖျားကြီးခြင်း
  • ယေဘုယျ နေမကောင်းပုံ ပေါ်ခြင်း၊ မွေးကင်းစ ကလေးတွေက ဂျီကျပြီး နို့ မစို့ချင်ခြင်း
  • အိပ်ရာထဲ ဒါမှမဟုတ် ဘောင်းဘီထဲ ဆီးထွက်ခြင်း
  • အန်ခြင်း
  • အသက် 2 နှစ်အောက် ကလေးမှာ အဖျားကြီးတာ တစ်ခုပဲ ရှိနိုင်ခြင်း

အဖျားက မွေးကင်းစ ကလေးနဲ့ လမ်းလျှောက်စ ကလေးတွေမှာ UTI ရဲ့ အဖြစ်အများဆုံး လက္ခဏာ ဖြစ်ပေမယ့် အဖျားရှိတဲ့ ကလေးအများစုမှာ UTI မရှိပါဘူး။

သက်ကြီးရွယ်အို ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်ခန္ဓာ အားနည်းသူတွေမှာ (သူငယ်ပြန်ရောဂါ (dementia) ရှိသူ ဒါမှမဟုတ် ဆီးပိုက် (catheter) တပ်ထားသူတွေ အပါအဝင်) UTI က ပုံမှန် ပူစပ်တာ မရှိဘဲ အသစ် စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း ဒါမှမဟုတ် ဂဏှာမငြိမ် ဖြစ်ခြင်း၊ ဆီး ပိုယိုခြင်း ဒါမှမဟုတ် ချမ်းတုန်ခြင်းတွေ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

ဘယ်သူတွေ UTI ပိုဖြစ်နိုင်သလဲ။

အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ရင် UTI ပိုဖြစ်နိုင်ပါတယ်-

  • အမျိုးသမီး ဖြစ်ရင်
  • မကြာသေးခင်က လိင်ဆက်ဆံ ခဲ့ရင် (UTI က လိင်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်တဲ့ ရောဂါ မဟုတ်ပေမယ့် လိင်ဆက်ဆံတာက ဘက်တီးရီးယားကို ဆီးပြွန်ဘက် ရွှေ့ပေးနိုင်ပါတယ်)
  • သွေးဆုံး ပြီးသွားရင် ဒါမှမဟုတ် သုတ်ပိုးသတ်ဆေး (spermicide) သုံးရင်
  • ကိုယ်ဝန် ရှိနေရင်
  • သက်ကြီးရွယ်အို ဒါမှမဟုတ် ကလေးငယ် ဖြစ်ရင်
  • ဆီးကျိတ် (prostate) ကြီးခြင်း ဒါမှမဟုတ် ကျောက်ကပ်ကျောက် လို ဆီးစီးဆင်းမှုကို ပိတ်ဆို့တာ ရှိရင်
  • အရင်က UTI ဖြစ်ဖူးရင်
  • ဆီးချို၊ ဆီးပိုက် (catheter)၊ ကျောရိုးအာရုံကြော ထိခိုက်မှု ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်ခံအား ကျဆင်းမှု ရှိရင်

UTI ကို ဘယ်လို ရောဂါ အတည်ပြုသလဲ။

ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူ (pharmacist) ဒါမှမဟုတ် ဆရာဝန်က သင့်လက္ခဏာတွေကနေ မကြာခဏ သိနိုင်ပြီး ဆီးစစ်ဖို့ အမြဲ မလိုပါဘူး။

  • ဆီးစစ်ခြင်း (urinalysis၊ dipstick စစ်ဆေးမှု)- သွေးဖြူဥ၊ နိုက်ထရိုက် (nitrites) နဲ့ သွေး စတဲ့ ပိုးဝင်မှု လက္ခဏာတွေကို ဆီးထဲမှာ စစ်ပါတယ်။ ဒီစစ်ဆေးမှုက ဆီးချိုကြောင့် ဆီးထဲ သကြားပါတာ လို တခြား ပြဿနာတွေကိုလည်း တွေ့နိုင်ပါတယ် (HbA1c က သွေးထဲ သကြားဓာတ်ကို စစ်ပါတယ်)။
  • ဆီးပိုးမွေး စစ်ဆေးခြင်း (urine culture)- ဆီးနမူနာကို ဓာတ်ခွဲခန်းကို ပို့ပြီး ဘက်တီးရီးယား မွေးကြည့်ပါတယ်။ 1 ရက်ကနေ 2 ရက်ခန့် ကြာပြီး ဘယ်ဘက်တီးရီးယားက ပိုးဝင်မှု ဖြစ်စေသလဲ၊ ဘယ်ပဋိဇီဝဆေးက ထိရောက်မလဲဆိုတာ ပြပါတယ်။ အထူးသဖြင့် UTI ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်တာ၊ အမျိုးသားတွေ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်၊ ကလေးတွေနဲ့ မပျောက်တဲ့ ပိုးဝင်မှုတွေအတွက် သုံးပါတယ်။

လက္ခဏာ မရှိဘဲ ဘက်တီးရီးယား တွေ့ခြင်း- UTI လက္ခဏာ မရှိရင် ဆီးထဲမှာ တွေ့တဲ့ ဘက်တီးရီးယားအတွက် အများအားဖြင့် ပဋိဇီဝဆေး မလိုပါဘူး။

ကျောက်ကပ် ပိုးဝင်ခြင်း ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်ရင် အချိန်ကြာလာတာနဲ့ ကျောက်ကပ်ကို ထိခိုက်နိုင်ပါတယ်။ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ကျောက်ကပ်ရောဂါ လမ်းညွှန် က ကျောက်ကပ် ပြဿနာ လက္ခဏာတွေကို ရှင်းပြထားပါတယ်။

UTI ကို ဘယ်လို ကုသသလဲ။

  • ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူ (pharmacist) တွေက ကိုယ်ဝန် မရှိတဲ့ အသက် 16 နှစ်ကနေ 64 နှစ်အထိ အမျိုးသမီး အများအပြားကို အထွေထွေရောဂါကု ဆရာဝန် (GP) ညွှန်ပေးနိုင်တဲ့ ဆေးတွေနဲ့ အတူတူ ကုသပေးနိုင်ပါတယ်။
  • အထွေထွေရောဂါကု ဆရာဝန် (GP) က ကိုယ်တိုင် ဂရုစိုက်နည်းနဲ့ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး အကြံပေးတာ၊ ပဋိဇီဝဆေး (antibiotics) ခဏတာ ညွှန်ပေးတာ ဒါမှမဟုတ် ပဋိဇီဝဆေး မစခင် အလိုလို ပျောက်မပျောက် 48 နာရီ စောင့်ကြည့်ခိုင်းတာ လုပ်နိုင်ပါတယ်။
  • ကျောက်ကပ် ပိုးဝင်ခြင်း ကို ပဋိဇီဝဆေးနဲ့ အများအားဖြင့် 7 ရက်ကနေ 14 ရက်အထိ ကုသပါတယ်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်တွေ ဒါမှမဟုတ် နာတာရှည်ရောဂါ ရှိသူတွေ လို တချို့လူတွေကို ဆေးရုံမှာ ကုသပါတယ်။

ပဋိဇီဝဆေး ပေးထားရင်- နေကောင်းလာပြီ ထင်ရင်တောင် ဆေးညွှန်းအတိုင်း အတိအကျ အကုန် သောက်ပါ။ ချန်မထားပါနဲ့၊ တခြားသူကို မမျှပါနဲ့။ 48 နာရီအတွင်း သက်သာမလာရင် ဒါမှမဟုတ် ပိုဆိုးလာရင် ဆရာဝန်နဲ့ ပြန်ပြပါ။

ကိုယ်တိုင် ဂရုစိုက်နည်း-

  • နာကျင်မှု ဒါမှမဟုတ် အဖျားကြီးရင် ပါရာစီတမော (paracetamol) သောက်ပါ။ ဆေးဗူးပေါ်က ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း သောက်ပါ ဒါမှမဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူကို မေးပါ၊ ကလေးတွေအတွက် အရည်ဆေးကို သုံးပါ
  • အနားယူပြီး ဆီး အရောင်ဖျော့နေအောင် ရေ လုံလောက်အောင် သောက်ပါ
  • လက္ခဏာ ရှိနေစဉ် သစ်သီးဖျော်ရည်၊ ကော်ဖီနဲ့ အရက်ကို ရှောင်ပါ
  • ကျောက်ကပ် ပိုးဝင်နေရင် ကျောက်ကပ် ပြဿနာ ဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်စေနိုင်လို့ ဆရာဝန်က အကြံပေးမှသာ ibuprofen ကို သောက်ပါ

ကရမ်ဘယ်ရီ (cranberry) ဖျော်ရည်နဲ့ cystitis ဆေးထုပ်များ- UTI စဖြစ်ပြီးသွားရင် လက္ခဏာကို သက်သာစေတယ် ဒါမှမဟုတ် ကုသပေးတယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထား မရှိပါဘူး။ ဘယ်ဆေးကို ဘယ်လောက် သောက်မလဲဆိုတာ သင့်ဆရာဝန် ဒါမှမဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူက ဆုံးဖြတ်ပါတယ်။

UTI ကို ဘယ်လို ကာကွယ်နိုင်သလဲ၊ ထပ်ခါထပ်ခါ ပြန်ဖြစ်နေရင်ကော။

UTI ဖြစ်နိုင်ခြေ လျှော့ချဖို့-

  • အိမ်သာသုံးပြီးရင် ရှေ့ကနေ နောက်ဘက်ကို သုတ်ပါ
  • ရေနဲ့ အရည် များများ သောက်ပြီး ဆီးကို အောင့်မထားပါနဲ့
  • လိင်ဆက်ဆံပြီးရင် မကြာခင် ဆီးသွားပါ
  • ချည်ထည် အတွင်းခံ ဝတ်ပြီး ရေစိမ်ချိုးတာထက် ရေပန်းနဲ့ ချိုးပါ
  • လိင်အင်္ဂါ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ အနံ့မွှေး ဆပ်ပြာ၊ အတွင်းပိုင်း ရေဆေးခြင်း (douching)၊ ဖျန်းဆေးနဲ့ ပေါင်ဒါတွေကို ရှောင်ပြီး သုတ်ပိုးသတ်ဆေး ပါတဲ့ ချောဆီကိုလည်း ရှောင်ပါ

UTI ထပ်ခါထပ်ခါ ပြန်ဖြစ်နေရင် (6 လအတွင်း 2 ကြိမ် ဒါမှမဟုတ် 12 လအတွင်း 3 ကြိမ်) အထွေထွေရောဂါကု ဆရာဝန် (GP) နဲ့ ပြပါ။ ရွေးချယ်စရာတွေထဲမှာ တခြား ပဋိဇီဝဆေး၊ 6 လ အထိ ပမာဏနည်း ပဋိဇီဝဆေး၊ သွေးဆုံးချိန်နား ဒါမှမဟုတ် သွေးဆုံးပြီးနောက် မိန်းမကိုယ်အတွင်း သုံးတဲ့ oestrogen ဆေး ဒါမှမဟုတ် အထူးကု ဆရာဝန်ဆီ လွှဲပေးခြင်း ပါဝင်ပါတယ်။ D-mannose ဒါမှမဟုတ် ကရမ်ဘယ်ရီ (cranberry) ထုတ်ကုန်တွေက တချို့လူတွေမှာ ဆီးအိမ် ပိုးဝင်ခြင်း ပြန်မဖြစ်အောင် ကူညီနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်ဝန် ရှိနေရင် အရင်ဆုံး ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ပါ။

ဆရာဝန်နှင့် ဘယ်အချိန် ပြသင့်သလဲ

ဆရာဝန်နှင့် ချိန်းဆိုပါ

  • ကိုယ်ဝန် မရှိတဲ့ အသက် 16 နှစ်ကနေ 64 နှစ်အထိ အမျိုးသမီးမှာ ဆီးသွားရင် နာတာ ဒါမှမဟုတ် ပူစပ်တာ၊ ဒါမှမဟုတ် ဆီး ပိုခဏခဏ သွားရတာ- တစ်ရက် နှစ်ရက်အတွင်း ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူ (pharmacist) ဒါမှမဟုတ် အထွေထွေရောဂါကု ဆရာဝန် (GP) နဲ့ ပြပါ။
  • ကိုယ်ဝန် ရှိနေရင်၊ အသက် 65 နှစ် ဒါမှမဟုတ် ထို့ထက် ကြီးရင်၊ အမျိုးသား ဖြစ်ရင်၊ ဆီးချို၊ ကိုယ်ခံအား ကျဆင်းမှု ဒါမှမဟုတ် ဆီးပိုက် (catheter) ရှိရင်၊ ဒါမှမဟုတ် အသက် 15 နှစ် ဒါမှမဟုတ် ထို့ထက် ငယ်တဲ့ ကလေးမှာ UTI လက္ခဏာ ရှိရင်- ဒီနေ့ပဲ အထွေထွေရောဂါကု ဆရာဝန် (GP) နဲ့ အရေးတကြီး ပြပါ ဒါမှမဟုတ် အကြံဉာဏ် အရေးတကြီး ယူပါ။
  • ဆီးထဲ သွေးပါတာ၊ နံဘေး ဒါမှမဟုတ် ခါးအောက်ပိုင်း နာတာ၊ အဖျားကြီးတာ ဒါမှမဟုတ် ချမ်းတုန်တာ၊ ကိုယ်အပူချိန် 36°C အောက် ကျတာ ဒါမှမဟုတ် တစ်နေကုန် ဆီး လုံးဝ မသွားရတာ- ဒီနေ့ပဲ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ် အရေးတကြီး ယူပါ။
  • ကုသမှု စပြီး 48 နာရီအတွင်း သက်သာမလာရင် ဒါမှမဟုတ် မြန်မြန် ပိုဆိုးလာရင်- ဒီနေ့ပဲ အကြံဉာဏ် အရေးတကြီး ယူပါ။
  • 6 လအတွင်း UTI 2 ကြိမ် ဒါမှမဟုတ် 12 လအတွင်း 3 ကြိမ် ဖြစ်ရင်- UTI ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်တာအကြောင်း အထွေထွေရောဂါကု ဆရာဝန် (GP) နဲ့ ပြပါ။

တစ်စုံတစ်ယောက်မှာ အောက်ပါ လက္ခဏာများ ရှိရင် အရေးပေါ်အကူအညီ ချက်ချင်း ရယူပါ (သင့်ဒေသရဲ့ အရေးပေါ်ဖုန်းနံပါတ်ကို ခေါ်ပါ):

  • စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း၊ အိပ်ငိုက်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် စကားပြောရ ခက်ခြင်း
  • အရမ်း နေမကောင်းဖြစ်ရင်း အသက် အရမ်းမြန်မြန် ရှူခြင်း၊ ဒါမှမဟုတ် အရေပြား အေးစက်ခြင်း၊ ဖြူဖျော့ခြင်း၊ ပြာနှမ်းခြင်း ဒါမှမဟုတ် အကွက်အကွက် ဖြစ်ခြင်း
  • အသက် 3 လအောက် ကလေးငယ်မှာ ကိုယ်အပူချိန် 38°C ဒါမှမဟုတ် ထို့ထက် ပိုခြင်း

UTI အများစုက ကုသရ လွယ်ပါတယ်။ ဒီလက္ခဏာတွေကတော့ ပိုးဝင်မှုကို ခန္ဓာကိုယ်က ပြင်းပြင်းထန်ထန် တုံ့ပြန်တဲ့ သွေးဆိပ်တက်ခြင်း (sepsis) ဒါမှမဟုတ် ကလေးငယ်မှာ ပြင်းထန်တဲ့ ရောဂါကို ဆိုလိုနိုင်ပြီး စောင့်လို့ မရပါဘူး။ ကိုယ်တိုင် ကားမောင်းမသွားပါနဲ့။

ဆီးသွားရင် ပူစပ်နေလား၊ ဒါမှမဟုတ် နားမလည်တဲ့ ဆီးစစ် အဖြေလွှာ ရှိနေလား။ ပြောပြကြည့်ပါ။

Saluvo က သင့်လက္ခဏာတွေကို သင့်ကိုယ်ပိုင် စကား၊ ကိုယ်ပိုင် ဘာသာစကားနဲ့ နားထောင်ပေးပြီး သတိပေး လက္ခဏာတွေကို အရင်ဆုံး စစ်ကာ ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူ၊ အထွေထွေရောဂါကု ဆရာဝန် (GP) ဒါမှမဟုတ် အရေးပေါ် ကုသမှု ဘယ်ဟာက သင့်တော်သလဲ၊ ဘယ်လောက်မြန်မြန် ပြသင့်သလဲ ပြောပြပေးပါတယ်။ ဆီးစစ်ချက် အဖြေ ရှိပြီးသားလား။ တန်ဖိုးတိုင်းကို ရှင်းပြပေးပါတယ်။

ကျွန်ုပ်၏ လက္ခဏာများအကြောင်း မေးရန်

အခမဲ့ စတင်နိုင်သည်။ သင် ခံစားရသည်ကို ကိုယ်ပိုင်စကား၊ ကိုယ်ပိုင်ဘာသာစကားဖြင့် ပြောပြပါ။

လူများ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ

  • အများအားဖြင့် ဆီးသွားတဲ့အခါ နာခြင်း၊ ပူစပ်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် စပ်ခြင်းနဲ့ နည်းနည်းလေးပဲ ထွက်ရင်တောင် ဆီး ပိုခဏခဏ ဒါမှမဟုတ် ပိုအရေးတကြီး သွားချင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဆီး နောက်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် အနံ့ဆိုးခြင်းနဲ့ ဆီးစပ် (ဗိုက်အောက်ပိုင်း) ဖိအောင့်ခြင်းတို့လည်း အဖြစ်များပါတယ်။ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေမှာ ပထမဆုံး လက္ခဏာက အသစ် စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း ဖြစ်နိုင်ပြီး မွေးကင်းစ ကလေးတွေမှာတော့ အဖျားကြီးခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

  • ဆီးအိမ် ပိုးဝင်ခြင်း အပျော့စား တချို့က အလိုလို ပျောက်သွားနိုင်လို့ အထွေထွေရောဂါကု ဆရာဝန် (GP) က ပဋိဇီဝဆေး မသောက်ခင် 48 နာရီ စောင့်ကြည့်ဖို့ အကြံပေးတာ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အမျိုးသား၊ ကလေး၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီး ဒါမှမဟုတ် သက်ကြီးရွယ်အိုမှာ ဖြစ်တဲ့ UTI၊ ဒါမှမဟုတ် အဖျား၊ ကျောနာ လို ကျောက်ကပ် လက္ခဏာ ပါတဲ့ UTI ကို မြန်မြန် ကုသဖို့ လိုပါတယ်။ လက္ခဏာတွေ သက်သာမလာရင် အကြံဉာဏ် ယူပါ။

  • ကျောက်ကပ် ပိုးဝင်ခြင်း လက္ခဏာတွေမှာ အဖျားကြီးခြင်း၊ ချမ်းတုန်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် ချမ်းခြင်း၊ နံရိုးအောက်နား နံဘေး ဒါမှမဟုတ် ခါးအောက်ပိုင်း နာခြင်း၊ ပျို့ချင်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် အန်ခြင်းနဲ့ အရမ်း နေမကောင်းဖြစ်ခြင်းတို့ ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါတွေအတွက် တစ်နေ့တည်းမှာပဲ အထွေထွေရောဂါကု ဆရာဝန် (GP) နဲ့ အရေးတကြီး ပြဖို့ ဒါမှမဟုတ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ် အရေးတကြီး ယူဖို့ လိုပါတယ်။ စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း ဒါမှမဟုတ် အိပ်ငိုက်ခြင်း ရှိရင် အရေးပေါ်အကူအညီ ရယူဖို့ လိုပါတယ်။

  • ဆီးအိမ် ပိုးဝင်ခြင်းက ရက်အနည်းငယ်အတွင်း မကြာခဏ သက်သာလာပြီး ပဋိဇီဝဆေး စသောက်ပြီးရင် မြန်မြန် သက်သာပါတယ်။ ကုသမှု စပြီး 48 နာရီအတွင်း မသက်သာရင် ဆရာဝန်နဲ့ ပြန်ပြပါ။ ကျောက်ကပ် ပိုးဝင်ခြင်းကို 7 ရက်ကနေ 14 ရက်အထိ ကုသပြီး အများအားဖြင့် 2 ပတ်ခန့် ကြာရင် နေကောင်းလာပါတယ်။

  • ဖြစ်နိုင်ပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် အမျိုးသမီးတွေထက် အများကြီး အဖြစ်နည်းပါတယ်။ အမျိုးသားမှာ ဖြစ်တဲ့ UTI က ဆီးကျိတ် (prostate) ဒါမှမဟုတ် ပိတ်ဆို့မှုနဲ့ ဆက်စပ်နေနိုင်လို့ အထွေထွေရောဂါကု ဆရာဝန် (GP) နဲ့ အရေးတကြီး ပြဖို့ ဒါမှမဟုတ် အကြံဉာဏ် အရေးတကြီး ယူဖို့ အမြဲ လိုပြီး အများအားဖြင့် ဆီးပိုးမွေး စစ်ဆေးခြင်း (urine culture) လုပ်ပါတယ်။ ဆီးချို၊ ဆီးပိုက် (catheter) ဒါမှမဟုတ် ဆီးကျိတ် ကြီးခြင်းက UTI ပိုဖြစ်နိုင်စေပါတယ်။

  • မဟုတ်ပါဘူး။ လိင်ဆက်ဆံတာက ဘက်တီးရီးယားကို ဆီးပြွန်ဘက် ရွှေ့ပေးလို့ UTI ပိုဖြစ်နိုင်စေပေမယ့် UTI က လိင်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်တဲ့ ရောဂါလို လက်တွဲဖော်တွေကြား ကူးစက်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် လိင်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်တဲ့ ရောဂါ တချို့ကလည်း ဆင်တူ ပူစပ်မှုကို ဖြစ်စေနိုင်လို့ ဆရာဝန်က အဲဒီရောဂါတွေအတွက်ပါ စစ်ဆေးနိုင်ပါတယ်။

  • UTI စဖြစ်ပြီးသွားရင် ကရမ်ဘယ်ရီ ဖျော်ရည် ဒါမှမဟုတ် cystitis ဆေးထုပ်တွေက လက္ခဏာကို သက်သာစေတယ် ဒါမှမဟုတ် ကုသပေးတယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထား မရှိပါဘူး။ ကရမ်ဘယ်ရီ ဒါမှမဟုတ် D-mannose ထုတ်ကုန်တွေက တချို့လူတွေမှာ ဆီးအိမ် ပိုးဝင်ခြင်း ပြန်မဖြစ်အောင် ကူညီနိုင်ပါတယ်။ ဆီး အရောင်ဖျော့နေအောင် ရေ လုံလောက်အောင် သောက်တာက အရိုးရှင်းဆုံး အကူအညီ ဖြစ်ပါတယ်။

  • အဖျားကြီးခြင်း၊ ယေဘုယျ နေမကောင်းပုံ ပေါ်ခြင်း၊ အိပ်ရာထဲ ဒါမှမဟုတ် ဘောင်းဘီထဲ ဆီးထွက်ခြင်းနဲ့ အန်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပါတယ်။ မွေးကင်းစ ကလေးတွေက ဂျီကျပြီး နို့ မစို့ချင်တာ ဖြစ်နိုင်ပြီး အသက် 2 နှစ်အောက် ကလေးမှာ အဖျားကြီးတာ တစ်ခုပဲ ရှိနိုင်ပါတယ်။ UTI လက္ခဏာ ရှိတဲ့ ကလေးကို အထွေထွေရောဂါကု ဆရာဝန် (GP) နဲ့ အရေးတကြီး ပြဖို့ လိုပြီး အသက် 3 လအောက် ကလေးငယ်မှာ ကိုယ်အပူချိန် 38°C ဒါမှမဟုတ် ထို့ထက် ပိုရင် ဆရာဝန်နဲ့ ချက်ချင်း ပြဖို့ လိုပါတယ်။

  • သက်ကြီးရွယ်အို ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်ခန္ဓာ အားနည်းသူတွေမှာ ပိုးဝင်မှုက ရုတ်တရက် စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း ဒါမှမဟုတ် ဂဏှာမငြိမ် ဖြစ်ခြင်း (delirium) ကို ဖြစ်စေနိုင်ပြီး တစ်ခါတစ်ရံ ဆီးသွားရင် ပုံမှန် ပူစပ်တာ မရှိတတ်ပါဘူး။ အသစ် စိတ်ရှုပ်ထွေးလာရင် တစ်နေ့တည်းမှာပဲ ဆရာဝန်နဲ့ အမြဲ စစ်ဆေးခိုင်းသင့်ပြီး အိပ်ငိုက်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် စကားပြောရ ခက်ခြင်းနဲ့အတူ စိတ်ရှုပ်ထွေးရင် အရေးပေါ်အကူအညီ လိုပါတယ်။

  • Dipstick ဆီးစစ်ခြင်း (urinalysis) က သွေးဖြူဥနဲ့ နိုက်ထရိုက် (nitrites) လို ပိုးဝင်မှု လက္ခဏာတွေကို ရှာပါတယ်။ ဆီးပိုးမွေး စစ်ဆေးခြင်း (urine culture) က 1 ရက်ကနေ 2 ရက်ခန့်အတွင်း ဓာတ်ခွဲခန်းမှာ ဘက်တီးရီးယား မွေးကြည့်ပြီး ဘယ်ပဋိဇီဝဆေးက ထိရောက်မလဲ ပြပါတယ်။ အမျိုးသမီးမှာ ဖြစ်တဲ့ ရိုးရိုး ဆီးအိမ် ပိုးဝင်ခြင်းအတွက် စစ်ဆေးမှု အမြဲ မလိုပါဘူး။

  • UTI ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်တာက အဖြစ်များပြီး အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးတွေ၊ သွေးဆုံးပြီးသူတွေ၊ ဆီးချို ရှိသူတွေ ဒါမှမဟုတ် ဆီးစီးဆင်းမှုကို ပိတ်ဆို့တာ ရှိသူတွေမှာ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ 6 လအတွင်း 2 ကြိမ် ဒါမှမဟုတ် 12 လအတွင်း 3 ကြိမ် ဖြစ်ရင် အထွေထွေရောဂါကု ဆရာဝန် (GP) နဲ့ ပြပါ- ရွေးချယ်စရာတွေထဲမှာ ဆီးပိုးမွေး စစ်ဆေးခြင်း၊ တခြား ပဋိဇီဝဆေး၊ ပမာဏနည်း ပဋိဇီဝဆေးကို အချိန်တစ်ခုအထိ သောက်ခြင်း၊ မိန်းမကိုယ်အတွင်း သုံးတဲ့ oestrogen ဆေး ဒါမှမဟုတ် အထူးကု ဆရာဝန်ဆီ လွှဲပေးခြင်း ပါဝင်ပါတယ်။

  • ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် UTI ဖြစ်ရင် ကျောက်ကပ်အထိ ပျံ့နိုင်ခြေ ပိုများပြီး ကိုယ်ဝန်နဲ့ သင့်တော်တဲ့ ကုသမှု လိုလို့ တစ်နေ့တည်းမှာပဲ အထွေထွေရောဂါကု ဆရာဝန် (GP) နဲ့ အရေးတကြီး ပြဖို့ ဒါမှမဟုတ် အကြံဉာဏ် အရေးတကြီး ယူဖို့ လိုပါတယ်။ ဆရာဝန်၊ သားဖွားဆရာမ ဒါမှမဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူကို အရင် မမေးဘဲ ဘယ်ဆေး ဒါမှမဟုတ် ဘယ်ကုထုံးကိုမှ မသုံးပါနဲ့။

  • အမြဲ မလိုပါဘူး။ ဆီးအိမ် ပိုးဝင်ခြင်း အပျော့စား တချို့က အလိုလို ပျောက်သွားနိုင်ပြီး လက္ခဏာ မရှိဘဲ ဆီးထဲ ဘက်တီးရီးယား တွေ့တာကို အများအားဖြင့် ကုသဖို့ မလိုပါဘူး။ ဒါပေမယ့် UTI အများအပြား၊ အထူးသဖြင့် ကျောက်ကပ် ပိုးဝင်ခြင်းနဲ့ အမျိုးသား၊ ကလေး ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်ဝန်ဆောင်တွေမှာ ဖြစ်တဲ့ UTI တွေအတွက် ပဋိဇီဝဆေး လိုပါတယ်။ ဆေးညွှန်းပေးထားရင် ဆေးကုန်အောင် အကုန် သောက်ပြီး တခြားသူကို မမျှပါနဲ့၊ ချန်မထားပါနဲ့။

အထောက်အကူပြုသော စစ်ဆေးမှုများ

ဘလော့ဂ်

ကိုးကားချက်များ

  1. NHS: Urinary tract infections (UTIs)
  2. NHS: Kidney infection
  3. CDC: Urinary tract infection basics
  4. MedlinePlus: Urinary tract infections
  5. MedlinePlus: Urinalysis
  6. MedlinePlus: Bacteria culture test

နောက်ဆုံး ပြင်ဆင်ချိန် . ကျန်းမာရေး သတင်းအချက်အလက်သာ ဖြစ်ပြီး ဆေးပညာဆိုင်ရာ အကြံပေးချက် မဟုတ်ပါ။ သင့်ဆရာဝန်က သင့်အခြေအနေ အပြည့်အစုံကို သိသဖြင့် ရလဒ်အကြောင်း ဆရာဝန်ကို မေးပါ။