Symptomen van hoge en lage bloeddruk: de signalen, de waarden en wanneer je in actie komt

Van een hoge bloeddruk voel je je zelden ziek, van een lage bloeddruk vaak wel. Zo merk je ze allebei, dit betekenen je meetwaarden, en deze signalen kunnen niet wachten.

Bijgewerkt · Bronnen

Kort antwoord

Wat zijn de symptomen van hoge en lage bloeddruk?

Hoge bloeddruk geeft meestal geen klachten, dus alleen een meting kan het laten zien; als hij heel hoog is, kan hij hoofdpijn, wazig zien of pijn op de borst geven. Lage bloeddruk, onder 90/60, laat zich vaker merken: duizelig of licht in je hoofd bij het opstaan, misselijkheid, wazig zien, zwakte, verwardheid of flauwvallen.

Gezondheidsinformatie, geen medisch advies. Je arts kent je hele situatie; bespreek je uitslag met hem of haar.

Naast elkaar

Hoge of lage bloeddruk: hoe verschillen de signalen?

Hoge bloeddruk geeft meestal geen klachten en doet zijn schade in de loop van jaren. Lage bloeddruk is vaak onschuldig, maar laat zich meestal wel merken, vooral als je opstaat.

Wat je merktHoge bloeddrukLage bloeddruk
De meting140/90 of hoger bij de arts (135/85 thuis); Amerikaanse richtlijnen beginnen bij 130/80Onder 90/60
Meest voorkomende gevoelMeestal helemaal nietsDuizelig of licht in je hoofd, vooral bij het opstaan
HoofdHoofdpijn, vooral als hij heel hoog isBij sommige mensen hoofdpijn
OgenWazig zien, vooral als hij heel hoog isWazig of grauw zien bij het opstaan
Hart en borstPijn op de borst als hij heel hoog isSnelle hartslag of hartkloppingen
FlauwvallenZeldenFlauwvallen of bijna flauwvallen
Veelvoorkomende oorzakenLeeftijd, familie, zout, gewicht, alcohol, roken, langdurige stressSnel opstaan, uitdroging, sommige medicijnen, zwangerschap, heel sportief zijn
Grootste gevaarHartaanval, beroerte en nierziekte op de lange termijnVallen en verwondingen; een plotselinge daling kan shock betekenen

Je goed voelen betekent niet dat je bloeddruk normaal is. Alleen een meting kan het laten zien, en één meting op zich is geen diagnose.

Checklist bloeddrukklachten

Vink aan wat bij jou past. Je ziet of je antwoorden meer neigen naar een hoge of een lage bloeddruk. Er wordt niets opgeslagen of verstuurd.

Checklist bloeddrukklachten

0 van 14 aangevinkt

Aanwijzingen voor hoge bloeddruk0/6
Signalen van lage bloeddruk0/8

Vink aan wat bij jou past. Onthoud dat hoge bloeddruk meestal geen klachten geeft, dus een meting zegt meer dan welke checklist ook.

Deze checklist zet je klachten in een patroon voor je arts. Hij kan geen hoge of lage bloeddruk vaststellen: dat kan alleen een meting, en hoge bloeddruk geeft vaak helemaal geen klachten.

Wat betekenen de getallen van je bloeddruk?

Een bloeddrukmeting heeft twee getallen, zoals 120/80, gemeten in millimeter kwik (mmHg):

  • De bovendruk (systolisch) is de hoogste druk in je slagaders als je hart klopt.
  • De onderdruk (diastolisch) is de laagste druk, als je hart tussen twee slagen ontspant.

Als een van beide getallen hoog is, telt dat. Britse en Amerikaanse richtlijnen trekken de grenzen net iets anders:

Meting (mmHg)VK (NHS)VS (American Heart Association)
Onder 90/60LaagLaag
90/60 tot 119/79GezondNormaal
120/80 tot 139/89Hoger dan ideaal: vaker controlerenVerhoogd (120 tot 129 en onder 80) of stadium 1 (130 tot 139 of 80 tot 89)
140/90 of hogerHoog (135/85 of hoger op een bloeddrukmeter thuis)Stadium 2
Hoger dan 180/120Heel hoog: vraag dezelfde dag nog adviesErnstig; een noodgeval als je klachten hebt

Je arts vertelt je welke streefwaarde voor jou geldt. Streefwaarden kunnen verschillen bij leeftijd, diabetes, een nierziekte en zwangerschap.

Wat zijn de symptomen van hoge bloeddruk?

Meestal geen. Hoge bloeddruk (hypertensie) komt heel veel voor, en veel mensen hebben het jarenlang zonder het te weten. Daarom wordt het vaak een stille aandoening genoemd.

Zelden, en vooral als hij heel hoog is, kan hij dit geven:

  • hoofdpijn
  • wazig zien
  • pijn op de borst

Veel mensen denken dat ze hun bloeddruk kunnen voelen aan een rood hoofd, neusbloedingen of een gespannen gevoel, maar dat zijn geen betrouwbare signalen. Je goed voelen betekent niet dat je bloeddruk normaal is.

Wanneer het een noodgeval is: een meting hoger dan 180/120 samen met pijn op de borst, kortademigheid, rugpijn, een doof gevoel, zwakte, een verandering in het zien of moeite met praten kan schade aan het hart, de hersenen, de nieren of de ogen betekenen. Bel het lokale alarmnummer. Is de meting zo hoog zonder een van deze klachten? Wacht dan een minuut en meet opnieuw; is hij nog steeds zo hoog, neem dan dezelfde dag nog contact op met je arts.

Wat zijn de symptomen van lage bloeddruk?

Lage bloeddruk (hypotensie) betekent een meting onder 90/60. Veel mensen, vooral jonge, sportieve volwassenen, hebben lage waarden en voelen zich prima. Het vraagt alleen aandacht als het klachten geeft, zoals:

  • duizelig of licht in je hoofd
  • misselijkheid
  • wazig zien
  • je zwak of heel moe voelen
  • verwardheid
  • flauwvallen

Komen de klachten als je opstaat of snel van houding verandert? Dan heet dat orthostatische hypotensie. Het komt vaker voor bij ouderen, en sommige mensen krijgen het na een grote maaltijd.

Wanneer het een noodgeval is: een plotselinge daling met een koude, klamme, bleke huid, snelle oppervlakkige ademhaling, een zwakke snelle pols of verwardheid kan shock zijn, door een ernstige bloeding, een ernstige infectie (sepsis) of een ernstige allergische reactie. Bel het lokale alarmnummer.

Waardoor ontstaat hoge en lage bloeddruk?

Hoge bloeddruk heeft vaak niet één oorzaak. De kans is groter bij:

  • ouder worden, en naaste familieleden met hoge bloeddruk
  • een Zuid-Aziatische, zwart-Afrikaanse of zwart-Caribische afkomst
  • eten met veel zout, overgewicht, en weinig bewegen
  • roken, te veel alcohol drinken en veel cafeïne
  • langdurige stress
  • andere aandoeningen, vooral een nierziekte en diabetes, en sommige medicijnen

Lage bloeddruk kan komen door:

  • snel opstaan, lang stilstaan, of lang in bed liggen
  • uitdroging, bijvoorbeeld door braken, diarree of warm weer
  • sommige medicijnen, waaronder medicijnen tegen hoge bloeddruk, hartproblemen, de ziekte van Parkinson en depressie, en plaspillen (diuretica)
  • zwangerschap, hartproblemen met een trage hartslag of een probleem met een hartklep, een trage schildklier, diabetes, en bloedarmoede
  • gewoon sportief zijn, of het van je ouders hebben geërfd

Stop niet zelf met een voorgeschreven medicijn en verander het niet op eigen houtje. Denk je dat het duizeligheid geeft? Vraag het je arts of apotheker.

Hoe meet je je bloeddruk goed?

Je kunt je bloeddruk laten meten bij de meeste apotheken, bij de huisarts of een kliniek, of zelf meten met een bloeddrukmeter voor thuis met een band om je bovenarm.

Voor een meting waar je op kunt vertrouwen:

  • Rust eerst 5 minuten, zittend met je rug gesteund en je voeten plat op de grond.
  • Geen cafeïne, niet roken en niet sporten in de 30 minuten ervoor.
  • Leg je arm op tafel op de hoogte van je hart, met de band op de blote huid.
  • Doe 2 metingen met een minuut ertussen, 's ochtends en 's avonds, een paar dagen lang, en schrijf ze op.
  • Bij duizeligheid meet je ook nadat je 1 minuut hebt gestaan.

Eén hoge meting is geen diagnose. De bloeddruk stijgt door zenuwen, pijn, inspanning en koffie. Artsen bevestigen het met metingen op verschillende dagen, thuismetingen of een meter die je 24 uur draagt.

Hoe vaak: vanaf 40 jaar minstens elke 5 jaar als je waarden gezond zijn, en vaker als ze verhoogd waren of als je diabetes, een nierziekte of een hartziekte hebt. In de zwangerschap wordt hij bij elke controle gemeten.

Hoe wordt het behandeld, en wat kun je zelf doen?

Bij hoge bloeddruk verkleint ook een kleine daling al de kans op een hartaanval, beroerte en nierziekte:

  • Eet minder zout, meer groente en fruit, en houd een gezond gewicht.
  • Beweeg, met als doel minstens 150 minuten per week, bijvoorbeeld stevig wandelen.
  • Drink minder alcohol en cafeïne, en stop met roken.
  • Medicijnen: veel mensen hebben ook tabletten nodig. Je arts bepaalt welke en hoeveel. Blijf ze innemen, ook als je je goed voelt, en stop niet en sla geen doses over zonder advies.
  • Sommige middelen tegen verkoudheid en griep en ontstekingsremmende pijnstillers kunnen de bloeddruk verhogen: vraag het een apotheker voordat je ze gebruikt.

Bij lage bloeddruk die klachten geeft:

  • Sta langzaam op: van liggen naar zitten, en dan van zitten naar staan.
  • Drink genoeg water, tenzij je arts heeft gezegd dat je minder moet drinken.
  • Eet kleinere maaltijden, vaker op een dag.
  • Vermijd lang stilstaan, en buk niet plotseling.
  • Als een medicijn de oorzaak kan zijn, kan je arts ernaar kijken. Behandeling van een onderliggende oorzaak helpt meestal; een medicijn om de bloeddruk te verhogen is zelden nodig.

Bij een hoge meting hoort vaak een bloedtest voor cholesterol, bloedsuiker (HbA1c) en nierfunctie, omdat die samen je totale risico op hart- en vaatziekten bepalen.

Wanneer naar de dokter

Maak een afspraak

  • Een meting van 140/90 of hoger bij een apotheek of bij de arts, of 135/85 thuis, op meer dan één dag: ga binnen een paar weken naar je huisarts.
  • Een meting hoger dan 180/120 zonder andere klachten: wacht een minuut en meet opnieuw, en is hij nog steeds zo hoog, neem dan dezelfde dag nog contact op met je arts.
  • Hoofdpijn die steeds terugkomt, wazig zien of pijn op de borst die komt en gaat, samen met een hoge meting: vraag binnen een dag medisch advies.
  • Duizeligheid of flauwvallen dat steeds terugkomt: ga binnen een à twee weken naar je huisarts, of eerder als je gevallen bent of je hebt bezeerd.
  • Duizelig nadat je bent begonnen met een bloeddrukmedicijn of nadat het is aangepast: overleg binnen een paar dagen met je arts of apotheker, en stop er niet zelf mee.
  • Zwanger, of de afgelopen weken bevallen, met hevige hoofdpijn, problemen met zien, pijn onder de ribben of plotselinge zwelling van het gezicht, de handen of de voeten: neem meteen contact op met je verloskundige, de afdeling verloskunde of je arts.

Haal nu spoedhulp (bel het lokale alarmnummer) als iemand dit heeft:

  • pijn of een drukkend gevoel op de borst, vooral als het uitstraalt naar de arm, nek, kaak of rug, of met zweten, misselijkheid of kortademigheid
  • plotselinge zwakte of een doof gevoel in het gezicht, de arm of het been, moeite met praten of zien, of plotselinge hevige hoofdpijn
  • een meting hoger dan 180/120 met pijn op de borst, kortademigheid, rugpijn, een doof gevoel, zwakte, een verandering in het zien of moeite met praten
  • flauwgevallen en niet goed bij kennis komen, of flauwgevallen met pijn op de borst of een heel snelle of heel trage hartslag
  • een plotselinge daling met een koude, klamme, bleke huid, snelle oppervlakkige ademhaling of verwardheid, vooral bij een bloeding, een ernstige infectie of een allergische reactie

De meeste hoge en lage metingen kun je rustig met je arts bespreken. Deze signalen zijn de uitzonderingen die niet kunnen wachten.

Een meting waar je van schrikt, of duizeligheid die je niet kunt verklaren? Praat het door.

Saluvo luistert naar hoe je je voelt, in je eigen woorden en taal, stelt de juiste vervolgvragen en vertelt je naar welke arts je moet en hoe snel. Saluvo kan je ook via WhatsApp eraan herinneren je bloeddrukmedicijn in te nemen.

Vraag over mijn klachten

Gratis om te beginnen. Beschrijf wat je voelt in je eigen woorden en taal.

Veelgestelde vragen

  • Meestal geen: de meeste mensen met hoge bloeddruk voelen zich prima, en daarom valt het vaak jarenlang niet op. Als hij heel hoog is, kan hij hoofdpijn, wazig zien of pijn op de borst geven. Een meting hoger dan 180/120 met pijn op de borst, kortademigheid, een doof gevoel, zwakte, veranderingen in het zien of moeite met praten is een noodgeval.

  • Duizelig of licht in je hoofd, vooral als je opstaat, misselijkheid, wazig zien, zwakte of moeheid, verwardheid en flauwvallen. Lage bloeddruk betekent een meting onder 90/60. Veel mensen met lage waarden hebben geen klachten en hoeven niet behandeld te worden; het telt als je er duizelig van wordt of flauwvalt.

  • De NHS rekent 90/60 tot 120/80 als gezond, en de American Heart Association rekent onder 120/80 als normaal. Een meting van 140/90 of hoger bij de arts, of 135/85 thuis, is hoog volgens de Britse richtlijnen; Amerikaanse richtlijnen zien 130/80 al als stadium 1. Je arts vertelt je wat jouw eigen streefwaarde is.

  • Dat kan, maar vooral als hij heel hoog is. Een gewone hoge bloeddruk geeft meestal geen hoofdpijn, dus geen hoofdpijn hebben betekent niet dat je bloeddruk normaal is. Plotselinge, hevige hoofdpijn, vooral met een heel hoge meting, veranderingen in het zien, zwakte of verwardheid, vraagt om spoedhulp.

  • Een meting hoger dan 180/120 is heel hoog. Heb je daarbij ook pijn op de borst, kortademigheid, rugpijn, een doof gevoel, zwakte, een verandering in het zien of moeite met praten, bel dan het lokale alarmnummer. Zonder die klachten: wacht een minuut en meet opnieuw, en neem dezelfde dag nog contact op met je arts als hij nog steeds zo hoog is.

  • Ga 5 minuten rustig zitten en meet opnieuw: zenuwen, pijn, koffie en inspanning verhogen hem allemaal een tijdje. Blijft hij hoog, schrijf de metingen dan op en ga naar je arts. Is hij hoger dan 180/120 met klachten zoals pijn op de borst of zwakte, bel dan het alarmnummer. Neem geen extra doses en niet het medicijn van iemand anders.

  • Ga meteen zitten of liggen, en leg je benen omhoog als dat kan. Drink wat water als je niet moet overgeven, en sta langzaam op als je je beter voelt. Valt iemand flauw en komt hij of zij niet goed bij, of heeft iemand pijn op de borst, een heel snelle of trage hartslag, of een koude, klamme huid, bel dan het lokale alarmnummer.

  • Meestal niet. Veel mensen denken dat ze het merken aan een rood hoofd, spanning of een bonzend hoofd, maar dat zijn geen betrouwbare signalen. De enige manier om je bloeddruk te weten is hem te meten, en dat kost een paar minuten bij de meeste apotheken of met een bloeddrukmeter thuis.

  • Allebei. Als een van beide getallen hoog is, telt dat als hoge bloeddruk. Bij mensen boven de 50 zegt de bovendruk (systolisch) meer over het risico op hartziekten en een beroerte, omdat die meestal stijgt als de slagaders met de jaren stijver worden. Je arts kijkt naar allebei, samen met je andere risico's.

  • Stress en angst verhogen de bloeddruk een korte tijd, dus een meting als je ongerust bent kan hoger zijn dan normaal. Langdurige stress wordt door de NHS ook genoemd als iets dat de kans op hoge bloeddruk vergroot. Meet als je rustig en uitgerust bent, en herhaal het op verschillende dagen.

  • Meestal niet. Lage waarden zonder klachten zijn vaak een teken van een goede gezondheid. Het telt als het duizeligheid of flauwvallen geeft, omdat je door vallen gewond kunt raken, of als iets anders de oorzaak is, zoals uitdroging of een medicijn. Een plotselinge daling met een koude, klamme huid en verwardheid kan shock zijn en is een noodgeval.

  • Vanaf 40 jaar minstens elke 5 jaar als je waarden gezond zijn, zoals de NHS adviseert, en vaker als ze verhoogd waren, of als je diabetes, een nierziekte of een hartziekte hebt. Word je behandeld voor hoge bloeddruk, volg dan het plan van je arts. Thuismetingen 's ochtends en 's avonds, een paar dagen lang, geven het duidelijkste beeld.

  • Hoge bloeddruk in de zwangerschap kan een teken zijn van zwangerschapsvergiftiging (pre-eclampsie). Haal met spoed hulp bij hevige hoofdpijn die niet weggaat, problemen met zien zoals wazig zien of lichtflitsen, pijn onder de ribben, plotselinge zwelling van het gezicht, de handen of de voeten, of als je je heel ziek voelt. Neem meteen contact op met je verloskundige, de afdeling verloskunde of je arts.

Tests die helpen

Blog