Alarmsignalen die niet kunnen wachten op een afspraak

Sommige klachten vragen om een telefoontje, niet om een chat. Als een van de onderstaande tekenen bij jou of iemand in de buurt optreedt, bel dan je lokale alarmnummer of ga naar de dichtstbijzijnde spoedeisende hulp. Wacht niet af of het overgaat.

• 112 in Nederland en België
• 911 in de VS en Canada
• 999 in het Verenigd Koninkrijk
• 000 in Australië
• 111 in Nieuw-Zeeland
• 112 in India, of 108 voor een ambulance
• 112 in de hele EU, en vanaf mobiele telefoons in veel andere landen

Rijd als het kan niet zelf. Vraag iemand om voor je te bellen en volg op wat de centralist zegt.

Hartaanval

De meest voorkomende tekenen zijn:

• Pijn, druk of een naar gevoel op de borst, vaak in het midden of links, dat langer dan een paar minuten duurt of weggaat en terugkomt
• Pijn of een naar gevoel in een of beide armen of schouders, de kaak, nek of rug
• Kortademigheid, samen met of zelfs voor het nare gevoel op de borst
• Koud zweet, een licht gevoel in het hoofd, zwakte of het gevoel dat je flauwvalt

Een hartaanval ziet er niet altijd uit als in de film. Vooral vrouwen hebben vaker minder duidelijke tekenen, zoals ongewone vermoeidheid, misselijkheid of braken. Voelt er iets niet goed, bel dan. Snel behandeld worden kan de schade aan het hart beperken.

Beroerte: denk aan FAST

• Face (gezicht): één kant hangt, of lachen lukt moeilijk
• Arms (armen): de persoon kan niet beide armen optillen en omhoog houden, omdat één arm zwak of gevoelloos is
• Speech (spraak): onduidelijk, verward, of de persoon kan geen woorden vinden
• Time (tijd): bel meteen je alarmnummer

Andere plotselinge tekenen zijn zwakte of gevoelloosheid aan één kant van het lichaam, wazig zien of verlies van zicht, verwardheid, duizeligheid of omvallen, en hevige hoofdpijn.

Tekenen van een beroerte verdwijnen soms na een paar minuten. Bel toch. Klachten die stoppen zijn nog steeds een reden om nu hulp te halen.

Ademhalingsproblemen

• Grote moeite met ademhalen, stikken of niet kunnen praten
• Lippen, tong of huid die blauw, grijs of heel bleek worden
• Bij een kind: kreunen, of de buik die bij elke ademhaling onder de ribben naar binnen trekt

Ernstige allergische reactie (anafylaxie)

Dit begint meestal binnen enkele minuten na de oorzaak, zoals een voedingsmiddel, medicijn of steek. Let op:

• Zwelling van de lippen, tong, mond of keel
• Piepende, snelle of moeilijke ademhaling, een dichtgeknepen keel, moeite met slikken of een hese stem
• Je flauw, duizelig, verward of suf voelen
• Bleke, blauwe of grijze huid, lippen of tong
• Gezwollen, verheven of jeukende huiduitslag

Gebruik een adrenalinepen (auto-injector) als je die hebt, zoals je is geleerd, bel daarna je alarmnummer en zeg dat het om anafylaxie gaat. Ga liggen met je benen omhoog, of ga langzaam rechtop zitten als ademen moeilijk gaat. Ga niet staan of lopen, ook niet als je je beter begint te voelen.

Sepsis

Sepsis kan volgen op een infectie. Haal spoedhulp als een volwassene of ouder kind:

• Heel snel ademt
• Verward is, onduidelijk praat of onsamenhangend is
• Een blauwe, bleke of vlekkerige huid, lippen of tong heeft
• Zich heel warm of heel koud voelt, of rilt
• Huiduitslag heeft die niet verdwijnt als je erop drukt

Meningitis

Tekenen kunnen zijn: hevige hoofdpijn die steeds erger wordt, een stijve nek, fel licht pijnlijk vinden, hoge koorts, heel koude handen en voeten, braken, verwardheid, heel slaperig of moeilijk wakker te krijgen zijn, of een epileptische aanval.

Sommige mensen krijgen huiduitslag met vlekjes. Druk er een doorzichtig glas tegen: verdwijnen de vlekjes niet, haal dan nu hulp. Kijk bij een bruine of zwarte huid op lichtere plekken zoals de handpalmen, voetzolen of het gehemelte. Niet iedereen krijgt huiduitslag, dus wacht er nooit op.

Baby's en jonge kinderen

Bel om hulp als een baby of jong kind:

• Slap is, ongewoon slaperig, moeilijk wakker te krijgen of niet normaal reageert
• Zwak, hoog of aan één stuk door huilt
• Grote moeite heeft met ademhalen, of een blauwe, grijze of vlekkerige huid heeft
• Huiduitslag heeft die niet verdwijnt onder een glas
• Jonger is dan 3 maanden en een temperatuur heeft van 38°C of hoger, of 3 tot 6 maanden oud is en een temperatuur heeft van 39°C of hoger
• Een temperatuur heeft onder 36°C, of koud aanvoelt of rillerig is
• Een epileptische aanval heeft, of niet drinkt

Andere noodgevallen

• Bloedingen die niet stoppen, zelfs niet met stevige druk
• Bloed ophoesten of braken
• Flauwvallen, in elkaar zakken of niet goed wakker worden
• Plotselinge, hevige pijn waar dan ook, ook hevige buikpijn
• Een epileptische aanval bij iemand die er nog nooit een heeft gehad
• Letsel aan het hoofd of de wervelkolom, of iets giftigs inslikken

Gedachten om een einde aan je leven te maken

Heb je jezelf iets aangedaan, of voel je dat je nu naar deze gedachten zou kunnen handelen, bel dan je alarmnummer of ga naar de spoedeisende hulp. Je kunt iemand vragen om voor je te bellen.

Ben je niet direct in gevaar, praat dan toch alsjeblieft vandaag nog met iemand: een vriend, je arts of een crisislijn. In de VS kun je 988 bellen of sms'en. Elders kan je arts of je lokale gezondheidsdienst je vertellen welke crisislijn je kunt gebruiken. Ben je bij iemand die heeft geprobeerd zichzelf iets aan te doen, blijf dan bij die persoon.

Hoe Saluvo hiermee omgaat

De chat van Saluvo checkt elk bericht op alarmsignalen zoals deze voordat er een antwoord wordt geschreven, en zegt dat je spoedhulp moet halen als er een wordt gevonden. Het is een vangnet, geen vervanging voor bellen. Lees je dit terwijl er iets aan de hand is, gebruik je telefoon dan waarvoor hij nu nodig is en bel.