Symptomen van hoge en lage bloedsuiker: de signalen van diabetes, een hypo en wat je doet

Hoge bloedsuiker sluipt er ongemerkt in en is het gebruikelijke signaal van diabetes (suikerziekte); lage bloedsuiker ontstaat binnen minuten en vraagt om directe actie. Zo herken je het verschil.

Bijgewerkt · Bronnen

Kort antwoord

Wat zijn de symptomen van hoge en lage bloedsuiker?

Hoge bloedsuiker, het gebruikelijke signaal van diabetes, geeft dorst, vaker plassen dan normaal (vooral 's nachts), moeheid, gewichtsverlies, wazig zien en wondjes die langzaam genezen, en bouwt zich vaak over weken op. Lage bloedsuiker, lager dan 70 mg/dL (ongeveer 4 mmol/L), ontstaat snel met trillen, zweten, honger, een bonzend hart, prikkelbaarheid, duizeligheid en verwardheid.

Gezondheidsinformatie, geen medisch advies. Je arts kent je hele situatie; bespreek je uitslag met hem of haar.

Naast elkaar

Hoge of lage bloedsuiker: zo verschillen de signalen

Hoge bloedsuiker bouwt zich meestal op over dagen of weken. Lage bloedsuiker ontstaat binnen minuten, vooral bij mensen die insuline of bepaalde diabetestabletten gebruiken, en moet meteen behandeld worden.

Wat je merktHoge bloedsuikerLage bloedsuiker
Hoe snelOver dagen of wekenBinnen minuten
Bij wieOnontdekte of slecht geregelde diabetes, ziekte, corticosteroïdenVooral mensen met insuline of bepaalde diabetestabletten; anders zeldzaam
Dorst en plassenVeel dorst, veel plassen, vooral 's nachtsNiet typisch
EnergieMoe en slapPlotseling slap, trillen
HuidJeuk, schimmelinfecties, wondjes die langzaam genezenZweten, bleek en klam
Hoofd en stemmingSuf bij een heel hoge waardeAngstig, prikkelbaar, verward
OgenWazig zienWazig zien
Eetlust en gewichtAfvallen zonder dat je het probeertPlotselinge honger
AlarmsignalenBraken, snelle ademhaling, een fruitige adem, sufheidEen aanval met schokken, of buiten bewustzijn raken

Veel mensen met type 2 diabetes hebben jarenlang geen klachten. Een bloedtest, niet een gevoel, vertelt je hoe je bloedsuiker is.

Checklist klachten bij bloedsuiker

Vink aan wat je hebt gemerkt. De kaart laat zien of je klachten meer richting hoge of lage bloedsuiker wijzen. Er wordt niets opgeslagen of verstuurd.

Checklist klachten bij bloedsuiker

0 van 15 klachten aangevinkt

Signalen van hoge bloedsuiker0/7
Signalen van lage bloedsuiker0/8

Vink de klachten aan die je hebt gemerkt. Veel mensen met hoge bloedsuiker hebben helemaal geen klachten, dus een bloedtest zegt meer dan welke checklist ook.

Deze checklist zet je klachten in een patroon voor je arts. Hij kan geen diabetes of hypo vaststellen: dat kan alleen een bloedsuikertest, en veel mensen met hoge bloedsuiker hebben helemaal geen klachten.

Wanneer is je bloedsuiker te hoog of te laag?

Bloedsuiker (glucose) is de belangrijkste brandstof voor je lichaam. Het hormoon insuline brengt de suiker vanuit het bloed naar je cellen. Bij diabetes (suikerziekte) maakt het lichaam te weinig insuline (type 1) of kan het die niet goed gebruiken (type 2), waardoor suiker zich ophoopt in het bloed.

Artsen stellen diabetes vast met een bloedtest, die meestal op een tweede dag wordt herhaald. Dit zijn de grenswaarden van de American Diabetes Association; labs in Nederland en het Verenigd Koninkrijk gebruiken dezelfde grenzen in andere eenheden:

TestNormaalPrediabetesDiabetes
HbA1c (gemiddelde over 2 tot 3 maanden)Lager dan 5,7%5,7% tot 6,4%6,5% (48 mmol/mol) of hoger
Nuchtere bloedsuikerLager dan 100 mg/dL100 tot 125 mg/dL126 mg/dL (7 mmol/L) of hoger
2 uur na een glucosedrankjeLager dan 140 mg/dL140 tot 199 mg/dL200 mg/dL (11,1 mmol/L) of hoger

Lage bloedsuiker (hypoglykemie) betekent een waarde lager dan 70 mg/dL, of lager dan 4 mmol/L in de eenheid die Nederlandse en Britse labs gebruiken. Heb je diabetes, dan geeft je arts je je eigen streefwaarden.

Wat zijn de symptomen van hoge bloedsuiker en diabetes?

Hoge bloedsuiker (hyperglykemie) ontstaat meestal geleidelijk en geeft soms pas klachten als de waarde al vrij hoog is:

  • veel dorst
  • vaker plassen dan normaal, vooral 's nachts
  • erg moe of slap zijn
  • afvallen zonder dat je het probeert
  • wazig zien
  • wondjes of wonden die langzaam genezen
  • jeuk rond de geslachtsdelen, of een schimmelinfectie die steeds terugkomt

Type 2 diabetes geeft vaak jarenlang geen klachten en wordt bij een routinetest ontdekt. Type 1 diabetes ontstaat meestal sneller, over dagen of weken, en komt vaker voor bij kinderen en jongvolwassenen.

Wanneer het een spoedgeval is: hoge bloedsuiker met misselijkheid of braken, buikpijn, snelle ademhaling, een jagend hart, sufheid, verwardheid of een fruitige geur van de adem kan diabetische ketoacidose (DKA) zijn. Een hoog gehalte aan ketonen in een bloed- of urinetest is ook een waarschuwingssignaal. Bel het lokale alarmnummer.

Wat zijn de symptomen van lage bloedsuiker?

Lage bloedsuiker (een hypo) komt vooral voor bij mensen met diabetes die insuline of bepaalde diabetestabletten gebruiken. Bij mensen zonder diabetes is het zeldzaam. Het ontstaat snel, vaak binnen minuten:

  • honger
  • trillen of beven
  • zweten
  • angstig of prikkelbaar zijn
  • een bonzend of jagend hart
  • tintelende lippen
  • duizelig, moe of slap zijn
  • wazig zien
  • verward zijn of moeite hebben met concentreren

Wordt een ernstige hypo niet behandeld, dan kan die een aanval met schokken (insult) geven of iemand buiten bewustzijn laten raken.

Wat moet je doen bij een lage bloedsuiker?

Als je diabetes hebt en klachten van een hypo krijgt, of je meetwaarde lager is dan 70 mg/dL (4 mmol/L):

  • Neem iets met suiker dat snel werkt: een klein glas vruchtensap of frisdrank met suiker (geen light of zero), druivensuiker- of glucosetabletten, snoep of glucosegel.
  • Meet je bloedsuiker opnieuw na 10 tot 15 minuten. Is hij nog steeds laag, neem dan nog een suikerhoudend drankje of tussendoortje en meet opnieuw.
  • Voel je je beter en is je waarde weer omhoog, eet dan iets dat langer verzadigt, zoals een boterham, koekjes of je volgende maaltijd als die eraan komt.

Als iemand buiten bewustzijn is of niet veilig kan slikken:

  • Geef niets te eten of te drinken.
  • Leg diegene in de stabiele zijligging.
  • Heeft diegene een glucagon-injectie en weet je hoe je die gebruikt, geef die dan meteen.
  • Bel het lokale alarmnummer als er geen glucagon is, als het na 10 minuten niet heeft gewerkt, of als diegene alcohol heeft gedronken.

Waardoor ontstaat hoge en lage bloedsuiker?

Hoge bloedsuiker bij mensen met diabetes komt vaak door:

  • ziek zijn of stress
  • meer suikerrijk of zetmeelrijk eten dan normaal
  • minder bewegen dan normaal
  • doses overslaan van je diabetesmedicijn, of een medicijn dat niet meer goed genoeg werkt
  • sommige andere medicijnen, zoals corticosteroïden, en herstel na een operatie

Type 2 diabetes is waarschijnlijker als je overgewicht hebt en weinig beweegt, een ouder, broer of zus met diabetes hebt, ouder bent dan 40, of ouder bent dan 25 en van Zuid-Aziatische, Chinese, zwarte Afrikaanse of zwarte Caribische afkomst bent.

Lage bloedsuiker bij mensen met diabetes komt vaak door:

  • insuline of bepaalde diabetestabletten, vooral als de dosis niet past bij wat je eet of hoeveel je beweegt
  • een maaltijd overslaan of uitstellen
  • meer bewegen dan normaal
  • alcohol drinken, vooral op een lege maag

Sla geen dosis van je diabetesmedicijn over en verander die niet op eigen houtje. Blijft je suiker steeds te hoog of te laag, dan kan je arts of diabetesteam je behandelplan aanpassen.

Hoe wordt de bloedsuiker gecontroleerd en behandeld?

Controleren: een HbA1c-test laat je gemiddelde bloedsuiker van de afgelopen 2 tot 3 maanden zien, en je hoeft er niet nuchter voor te zijn. Een nuchtere bloedsuikertest wordt 's ochtends gedaan, voordat je iets eet. Mensen met diabetes kunnen ook thuis meten met een bloedsuikermeter of een sensor. Onze HbA1c-gids legt de waarden uit.

De behandeling van diabetes hangt af van het type:

  • Gezonde veranderingen helpen iedereen: minder suikerrijk en zetmeelrijk eten, regelmatig bewegen en afvallen als je overgewicht hebt.
  • Medicijnen: type 1 diabetes heeft altijd insuline nodig; bij type 2 kunnen tabletten, injecties of insuline nodig zijn. Je arts bepaalt welke en hoeveel. Sla geen doses over en verander ze niet, tenzij je arts of diabetesteam dat zegt.
  • Afspraken voor ziektedagen: ziekte kan je suiker omhoog of omlaag duwen. Vraag je diabetesteam wat je met je medicijnen moet doen als je ziek bent.
  • Gebruik je insuline of een medicijn dat een hypo kan geven, heb dan altijd iets met suiker bij je.

Regelmatige controles beschermen wat hoge suiker in de loop van jaren kan beschadigen: controle van de ogen en de voeten, een niertest, bloeddruk en cholesterol.

Wanneer naar de dokter

Maak een afspraak

  • Dorst, vaker plassen, moeheid of gewichtsverlies langer dan een week of twee, zonder dat je diabetes hebt: ga binnen een week naar je huisarts voor een HbA1c-test of nuchtere bloedsuikertest.
  • Een kind of jongvolwassene bij wie deze signalen in een paar dagen ontstaan: ga dezelfde dag nog naar een arts, want type 1 diabetes kan snel gevaarlijk worden.
  • Diabetes en meetwaarden die boven je streefwaarde blijven, ook al volg je je behandelplan: neem binnen een paar dagen contact op met je diabetesteam of huisarts.
  • Vaker dan een of twee keer per week een hypo, of een hypo waarbij iemand anders je moest helpen: laat het binnen een paar dagen weten aan je arts of diabetesteam, want je medicijnen moeten misschien worden aangepast.
  • Klachten van lage bloedsuiker terwijl je geen diabetes hebt: ga binnen een à twee weken naar je huisarts.
  • Diabetes en een wondje of zweertje aan de voet dat niet geneest: ga binnen een paar dagen naar je huisarts of een voetspecialist (podotherapeut).

Haal nu spoedhulp (bel het lokale alarmnummer) als iemand dit heeft:

  • hoge bloedsuiker met braken, buikpijn, snelle ademhaling, een fruitige geur van de adem, of sufheid
  • een hoge bloedsuikerwaarde met hoge ketonen in het bloed of de urine
  • lage bloedsuiker en niet normaal reageren, buiten bewustzijn zijn of een aanval met schokken krijgen, terwijl er geen glucagon is of het na 10 minuten niet heeft gewerkt
  • lage bloedsuiker na het drinken van alcohol en niet normaal reageren
  • plotselinge verwardheid of vreemd gedrag dat niet beter wordt na iets met suiker

De meeste hoge en lage waarden kun je rustig met je arts of diabetesteam bespreken. Deze signalen zijn de uitzonderingen die niet kunnen wachten.

Dorstig, moe of trillerig tussen de maaltijden? Praat het door.

Saluvo luistert naar hoe je je voelt, in je eigen woorden en taal, stelt de juiste vervolgvragen en vertelt je naar welke arts je moet en hoe snel. Heb je al een uitslag van je HbA1c of bloedsuiker? Saluvo legt elke waarde uit en kan je via WhatsApp herinneren aan je medicijnen.

Vraag over mijn klachten

Gratis om te beginnen. Beschrijf wat je voelt in je eigen woorden en taal.

Veelgestelde vragen

  • Vaak veel dorst, vaker plassen dan normaal, vooral 's nachts, erg moe zijn en afvallen zonder dat je het probeert. Wazig zien, wondjes die langzaam genezen en jeuk rond de geslachtsdelen of steeds terugkerende schimmelinfecties zijn andere signalen. Veel mensen met type 2 diabetes hebben in het begin geen klachten, dus alleen een bloedtest geeft zekerheid.

  • Dorst, veel plassen, moeheid, slapte, wazig zien en gewichtsverlies, meestal geleidelijk opbouwend. Een heel hoge bloedsuiker met braken, buikpijn, snelle ademhaling, sufheid of een fruitige adem kan diabetische ketoacidose zijn, en dat is een spoedgeval: bel het lokale alarmnummer.

  • Honger, trillen, zweten, angst of prikkelbaarheid, een bonzend hart, tintelende lippen, duizeligheid, moeheid, wazig zien en verwardheid, die binnen minuten opkomen. Wordt een ernstige hypo niet behandeld, dan kan die een aanval met schokken of bewusteloosheid geven. Lage bloedsuiker betekent een waarde lager dan 70 mg/dL, of lager dan 4 mmol/L.

  • Voor volwassenen zonder diabetes rekent de American Diabetes Association een nuchtere bloedsuiker lager dan 100 mg/dL, een waarde 2 uur na een glucosedrankje lager dan 140 mg/dL en een HbA1c lager dan 5,7% als normaal. Nuchter 126 mg/dL of hoger, of een HbA1c van 6,5% of hoger, wijst op diabetes. Heb je diabetes, dan bepaalt je arts je eigen streefwaarde.

  • Neem iets met suiker dat snel werkt, zoals een klein glas vruchtensap of frisdrank met suiker (geen light of zero), glucosetabletten of snoep, en meet opnieuw na 10 tot 15 minuten. Herhaal dit als hij nog steeds laag is, en eet daarna iets dat langer verzadigt. Is iemand buiten bewustzijn, geef dan niets te eten of te drinken: leg diegene in de stabiele zijligging en bel het alarmnummer.

  • Neem je diabetesmedicijn zoals voorgeschreven, drink water en volg het advies van je diabetesteam voor ziektedagen. Neem niet op eigen houtje extra doses. Blijft hij hoog, neem dan contact op met je arts. Heb je daarnaast braken, buikpijn, snelle ademhaling, sufheid of een fruitige adem, bel dan het lokale alarmnummer.

  • Ja. Type 2 diabetes geeft vaak jarenlang geen klachten, en veel mensen ontdekken het pas bij een routinematige bloedtest, soms als de hoge suiker de ogen, zenuwen of nieren al is gaan aantasten. Daarom moeten mensen met een hoger risico zich laten testen, ook als ze zich goed voelen.

  • Grotendeels dezelfde als bij mannen: dorst, veel plassen, moeheid, gewichtsverlies en wazig zien. Vrouwen merken soms ook een schimmelinfectie of jeuk rond de vagina die steeds terugkomt, en blaasontstekingen. Diabetes die in de zwangerschap begint (zwangerschapsdiabetes) geeft meestal geen klachten. Daarom krijgen zwangere vrouwen een bloedsuikertest aangeboden.

  • Dat is zeldzaam. Het kan gebeuren na veel alcohol drinken, bij sommige medicijnen of na lange tijd niet eten, en soms door andere aandoeningen. Krijg je last van trillen, zweten en verwardheid die minder worden na het eten, en heb je geen diabetes, ga dan naar je arts om de oorzaak te vinden.

  • Diabetische ketoacidose (DKA) is een gevaarlijke toestand waarbij het lichaam door een tekort aan insuline vet afbreekt als brandstof, waarbij zuren ontstaan die ketonen heten. Het treft vooral mensen met type 1 diabetes. Signalen zijn braken, buikpijn, snelle ademhaling, sufheid, verwardheid en een fruitige adem. Het is een spoedgeval: bel het lokale alarmnummer.

  • Meestal met een HbA1c-test, die je gemiddelde bloedsuiker over 2 tot 3 maanden laat zien, of een nuchtere bloedsuikertest. Soms wordt een glucosetolerantietest gebruikt, waarbij de bloedsuiker 2 uur na een zoet drankje wordt gemeten. Een uitslag in het diabetesgebied wordt meestal op een andere dag herhaald om het te bevestigen.

  • Niet direct. Type 1 diabetes wordt helemaal niet door voeding veroorzaakt. Type 2 diabetes hangt vooral samen met overgewicht, weinig bewegen, leeftijd en diabetes in de familie. Veel suikerrijke dranken en suikerrijk eten kunnen bijdragen aan gewichtstoename, wat het risico verhoogt, dus minderen helpt.

  • Iedereen met klachten zoals dorst, veel plassen of gewichtsverlies, en mensen met een hoger risico, ook zonder klachten: mensen met overgewicht, met een ouder, broer of zus met diabetes, die diabetes hadden tijdens de zwangerschap, of die ouder zijn dan 40, of ouder dan 25 en van Zuid-Aziatische, Chinese, zwarte Afrikaanse of zwarte Caribische afkomst. Vraag je arts hoe vaak.

Tests die helpen

Blog

Bronnen

  1. NHS: High blood sugar (hyperglycaemia)
  2. NHS: Low blood sugar (hypoglycaemia)
  3. NHS: Type 2 diabetes, symptoms
  4. American Diabetes Association: Diabetes diagnosis
  5. American Diabetes Association: Low blood glucose (hypoglycemia)

Bijgewerkt . Gezondheidsinformatie, geen medisch advies. Je arts kent je hele situatie; bespreek je uitslag met hem of haar.