Ujian makmal
Ujian makmal, diterangkan dengan mudah
Apa yang diukur oleh setiap ujian, julat normal, maksud keputusan tinggi atau rendah, dan bila patut jumpa doktor.
CBC
Ujian CBC (FBC): maksud, julat normal dan apa yang ditunjukkan oleh kiraan darah anda
CBC bermaksud complete blood count, atau kiraan darah penuh. Di Malaysia ia lebih kerap dipanggil FBC (full blood count). Ia mengukur sel darah merah dan hemoglobin (yang membawa oksigen), sel darah putih (yang melawan jangkitan) dan platelet (yang membantu darah membeku). Julat biasa bagi orang dewasa ialah hemoglobin 13.5 hingga 17.5 g/dL bagi lelaki dan 12.0 hingga 15.5 bagi wanita, sel darah putih 4,000 hingga 11,000 per µL, dan platelet 150,000 hingga 450,000 per µL.
Baca panduan
HbA1c
Ujian HbA1c: julat normal, carta dan maksud keputusan anda
HbA1c yang normal ialah bawah 5.7% (39 mmol/mol). 5.7% hingga 6.4% (39 hingga 47 mmol/mol) ialah julat pradiabetes, dan 6.5% (48 mmol/mol) atau lebih berada dalam julat diabetes (kencing manis), yang disahkan doktor dengan ujian kedua. HbA1c menunjukkan purata gula darah anda sepanjang kira-kira tiga bulan, dan anda tidak perlu berpuasa untuknya.
Baca panduan
Lipid profile
Ujian profil lipid: paras kolesterol normal, HDL, LDL dan trigliserida
Bagi kebanyakan orang dewasa, paras yang diingini ialah jumlah kolesterol (total cholesterol) bawah 200 mg/dL (5.2 mmol/L), kolesterol LDL ("jahat") bawah 100 mg/dL (2.6 mmol/L), kolesterol HDL ("baik") 40 mg/dL atau lebih bagi lelaki dan 50 atau lebih bagi wanita, dan trigliserida bawah 150 mg/dL (1.7 mmol/L). Mereka yang menghidap diabetes atau penyakit jantung biasanya diberi sasaran LDL yang lebih rendah.
Baca panduan
TSH
Ujian TSH: julat normal, maksud TSH dan apa erti TSH tinggi atau rendah
TSH (hormon perangsang tiroid) yang normal bagi kebanyakan orang dewasa ialah sekitar 0.4 hingga 4.0 mIU/L, walaupun julat setiap makmal sedikit berbeza. TSH yang lebih tinggi biasanya bermaksud tiroid kurang aktif, kerana otak sedang mendesak tiroid yang perlahan untuk bekerja lebih kuat. TSH yang lebih rendah biasanya bermaksud tiroid terlalu aktif. Doktor membacanya bersama free T4, dan julatnya berbeza semasa mengandung dan pada usia lanjut.
Baca panduan
Vitamin D
Ujian vitamin D: paras normal, simptom kekurangan dan sumbernya
Vitamin D diukur sebagai 25-hydroxyvitamin D. Bawah 20 ng/mL (50 nmol/L) bermaksud kekurangan, dan bawah 12 ng/mL (30 nmol/L) bermaksud sangat rendah. Kebanyakan pakar menganggap 20 ng/mL atau lebih sudah cukup untuk kesihatan tulang, dan banyak makmal mencetak 30 hingga 100 ng/mL sebagai julat rujukan. Paras melebihi kira-kira 50 ng/mL tidak memberi manfaat tambahan, dan paras yang terlalu tinggi boleh memudaratkan.
Baca panduan
Creatinine
Ujian kreatinin: julat normal, paras tinggi dan maksud keputusan anda
Kreatinin serum yang normal adalah kira-kira 0.7 hingga 1.3 mg/dL (62 hingga 115 µmol/L) bagi lelaki dewasa dan 0.6 hingga 1.1 mg/dL (53 hingga 97 µmol/L) bagi wanita dewasa, walaupun setiap makmal mencetak julatnya sendiri. Kreatinin ialah bahan buangan yang ditapis keluar oleh buah pinggang, jadi nombor yang lebih tinggi boleh bermaksud buah pinggang kurang menapis. Doktor membacanya bersama eGFR anda.
Baca panduan
Ferritin
Ujian feritin: paras normal, feritin rendah dan tinggi, dan maksud keputusan anda
Julat feritin biasa bagi orang dewasa ialah kira-kira 24 hingga 336 ng/mL bagi lelaki dan 11 hingga 307 ng/mL bagi wanita, walaupun berbeza antara makmal. Bawah 15 ng/mL bermaksud simpanan zat besi anda sudah habis, dan 15 hingga 30 selalunya cukup rendah untuk menimbulkan simptom. Feritin juga naik apabila ada keradangan, jadi doktor membacanya bersama hemoglobin dan ujian zat besi anda.
Baca panduan
