हाई प्रेसर र लो प्रेसरका लक्षण: संकेत, BP का अंक, र कहिले के गर्ने

हाई प्रेसरले विरलै बिरामी भएको महसुस गराउँछ, तर लो प्रेसरले प्रायः गराउँछ। दुवै कसरी देखा पर्छन्, तपाईंको प्रेसरको नापको अर्थ के हो, र कुन संकेतलाई पर्खन मिल्दैन, यहाँ हेर्नुहोस्।

अद्यावधिक · स्रोतहरू

छोटो जवाफ

हाई प्रेसर र लो प्रेसर (उच्च र निम्न रक्तचाप) का लक्षण के-के हुन्?

हाई प्रेसर (उच्च रक्तचाप) ले प्रायः कुनै लक्षण देखाउँदैन, त्यसैले थाहा पाउने एउटै उपाय प्रेसर नाप्नु हो; धेरै बढेको बेला टाउको दुख्ने, धमिलो देखिने वा छाती दुख्ने हुन सक्छ। लो प्रेसर (निम्न रक्तचाप), अर्थात् 90/60 भन्दा कम, प्रायः उठ्दा रिंगटा लाग्ने वा टाउको हलुका भएजस्तो हुने, वाकवाकी लाग्ने, धमिलो देखिने, कमजोरी, अलमल वा बेहोस हुनेजस्ता लक्षणले देखिन्छ।

यो स्वास्थ्य जानकारी हो, चिकित्सकीय सल्लाह होइन। तपाईंको पूरा अवस्था डाक्टरलाई थाहा हुन्छ; आफ्नो नतिजाबारे उहाँलाई सोध्नुहोस्।

तुलना

हाई प्रेसर र लो प्रेसर: लक्षणहरू कसरी फरक हुन्छन्

हाई प्रेसर प्रायः चुपचाप रहन्छ र वर्षौंमा क्षति गर्छ। लो प्रेसर प्रायः हानिरहित हुन्छ, तर आफ्नो उपस्थिति देखाइहाल्छ, खासगरी तपाईं उठ्दा।

तपाईंले के महसुस गर्नुहुन्छहाई प्रेसर (उच्च रक्तचाप)लो प्रेसर (निम्न रक्तचाप)
प्रेसरको नापक्लिनिकमा 140/90 वा सोभन्दा बढी (घरमा 135/85); अमेरिकी निर्देशिकाले 130/80 बाटै गन्छ90/60 भन्दा कम
सबैभन्दा सामान्य अनुभवप्रायः केही पनि महसुस नहुनेरिंगटा लाग्ने वा टाउको हलुका भएजस्तो हुने, खासगरी उठ्दा
टाउकोटाउको दुख्ने, मुख्यतः प्रेसर धेरै बढेको बेलाकसैकसैलाई टाउको दुख्ने
आँखाधमिलो देखिने, मुख्यतः प्रेसर धेरै बढेको बेलाउठ्दा धमिलो वा आँखा अगाडि खैरो-अँध्यारो छाउने
मुटु र छातीप्रेसर धेरै बढेको बेला छाती दुख्नेमुटु छिटो धड्किने वा फड्फडाउने
बेहोस हुनेविरलैबेहोस हुने वा बेहोस हुन लागेजस्तो हुने
सामान्य कारणउमेर, पारिवारिक इतिहास, नुन, तौल, रक्सी, धूमपान, लामो समयको तनावछिटो उठ्नु, शरीरमा पानीको कमी, केही औषधि, गर्भावस्था, शारीरिक रूपमा धेरै तन्दुरुस्त हुनु
मुख्य खतरावर्षौंमा हृदयाघात (हार्ट अट्याक), स्ट्रोक र मिर्गौला रोगलडेर चोटपटक लाग्नु; अचानक प्रेसर घट्नु शक (shock) को संकेत हुन सक्छ

आफूलाई सन्चो लाग्नुको अर्थ प्रेसर सामान्य छ भन्ने होइन। थाहा पाउने एउटै उपाय नाप्नु हो, र एक पटकको नापले मात्र रोग पक्का हुँदैन।

प्रेसर (रक्तचाप) लक्षण चेकलिस्ट

तपाईंमा लागू हुने कुरामा टिक लगाउनुहोस्। कार्डले तपाईंका उत्तर हाई प्रेसरतर्फ ढल्किएका छन् कि लो प्रेसरतर्फ भनेर देखाउँछ। केही पनि सेभ हुँदैन, कतै पठाइँदैन।

प्रेसर (रक्तचाप) लक्षण चेकलिस्ट

14 मध्ये 0 मा टिक लगाइयो

हाई प्रेसरका सङ्केत0/6
लो प्रेसरका लक्षण0/8

तपाईंमा लागू हुने कुनै पनि कुरामा टिक लगाउनुहोस्। याद राख्नुहोस्, हाई प्रेसरले प्रायः कुनै लक्षण देखाउँदैन, त्यसैले कुनै पनि चेकलिस्टभन्दा प्रेसरको नाप बढी महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

यो चेकलिस्टले तपाईंका लक्षणलाई डाक्टरका लागि एउटा ढाँचामा मिलाउँछ। यसले हाई वा लो प्रेसरको निदान गर्न सक्दैन: प्रेसरको नापले मात्र सक्छ, र हाई प्रेसरमा प्रायः कुनै लक्षण नै हुँदैन।

प्रेसर (रक्तचाप) का अंकको अर्थ के हो?

प्रेसरको नापमा दुईवटा अंक हुन्छन्, जस्तै 120/80, जसलाई पारोको मिलिमिटर (mmHg) मा नापिन्छ:

  • माथिको अंक (सिस्टोलिक) भनेको मुटु धड्किँदा तपाईंका धमनीहरूमा हुने सबैभन्दा बढी प्रेसर हो।
  • तलको अंक (डायस्टोलिक) भनेको दुई धड्कनबीच मुटु आराम गर्दा हुने सबैभन्दा कम प्रेसर हो।

जुनसुकै एउटा अंक बढी भए पनि त्यो गनिन्छ। बेलायत र अमेरिकाका निर्देशिकाले सीमा अलि फरक तरिकाले कोर्छन्:

नाप (mmHg)बेलायत (NHS)अमेरिका (American Heart Association)
90/60 भन्दा कमकमकम
90/60 देखि 119/79स्वस्थसामान्य
120/80 देखि 139/89आदर्शभन्दा बढी: अझ धेरै पटक जाँच गर्नुहोस्बढेको (120 देखि 129 र 80 भन्दा कम) वा चरण 1 (130 देखि 139 वा 80 देखि 89)
140/90 वा सोभन्दा बढीउच्च (घरको मेसिनमा 135/85 वा सोभन्दा बढी)चरण 2
180/120 भन्दा बढीधेरै उच्च: सोही दिन सल्लाह लिनुहोस्गम्भीर; लक्षण छन् भने आपतकालीन अवस्था

तपाईंका लागि कुन लक्ष्य लागू हुन्छ, डाक्टरले बताउनुहुन्छ। उमेर, मधुमेह (सुगर), मिर्गौला रोग र गर्भावस्थाअनुसार लक्ष्य फरक हुन सक्छ।

हाई प्रेसर (उच्च रक्तचाप) का लक्षण के-के हुन्?

प्रायः कुनै पनि हुँदैन। हाई प्रेसर (हाइपरटेन्सन) धेरै सामान्य छ, र धेरै मानिसलाई वर्षौंसम्म थाहै नपाई यो भइरहेको हुन्छ। त्यसैले यसलाई प्रायः चुपचाप रहने रोग भनिन्छ।

विरलै, र प्रायः प्रेसर धेरै बढेको बेला, यसले यस्ता लक्षण देखाउन सक्छ:

  • टाउको दुख्ने
  • धमिलो देखिने
  • छाती दुख्ने

धेरै मानिस अनुहार रातो हुने, नाकबाट रगत आउने वा तनाव महसुस हुनेबाट आफ्नो प्रेसर थाहा पाउन सकिन्छ भन्ने ठान्छन्, तर यी भरपर्दा संकेत होइनन्। आफूलाई सन्चो लाग्नुको अर्थ प्रेसर सामान्य छ भन्ने होइन।

कहिले आपतकालीन अवस्था हुन्छ: 180/120 भन्दा बढी नापसँगै छाती दुख्ने, सास फुल्ने, ढाड दुख्ने, लाटो हुने (झमझम), कमजोरी, दृष्टिमा फरक आउने वा बोल्न गाह्रो हुने भए मुटु, दिमाग, मिर्गौला वा आँखामा क्षति भएको हुन सक्छ। आफ्नो स्थानीय आपतकालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्। यीमध्ये कुनै लक्षण नभई प्रेसर यति धेरै छ भने एक मिनेट पर्खेर फेरि नाप्नुहोस्; अझै उत्तिकै बढी छ भने सोही दिन आफ्नो डाक्टरलाई सम्पर्क गर्नुहोस्।

लो प्रेसर (निम्न रक्तचाप) का लक्षण के-के हुन्?

लो प्रेसर (हाइपोटेन्सन) भनेको 90/60 भन्दा कम नाप हो। धेरै मानिसको, खासगरी तन्दुरुस्त युवा वयस्कको, प्रेसर कम हुन्छ र उनीहरूलाई पूरै सन्चो हुन्छ। लक्षण देखिएमा मात्र यसमा ध्यान दिनुपर्छ, जस्तै:

  • रिंगटा लाग्ने वा टाउको हलुका भएजस्तो हुने
  • वाकवाकी लाग्ने
  • धमिलो देखिने
  • कमजोरी वा धेरै थकाइ लाग्ने
  • अलमल हुने
  • बेहोस हुने

लक्षण उठ्दा वा छिटो आसन बदल्दा आउँछन् भने त्यसलाई पोस्चरल (अर्थोस्ट्याटिक) हाइपोटेन्सन भनिन्छ। यो वृद्धवृद्धामा बढी हुन्छ, र कसैकसैलाई धेरै खाना खाएपछि हुन्छ।

कहिले आपतकालीन अवस्था हुन्छ: अचानक प्रेसर घटेर छाला चिसो, पसिनाले टाँसिने र पहेंलो-सेतो हुने, छिटो र छोटो सास फेर्ने, नाडी कमजोर र छिटो चल्ने वा अलमल हुने भए त्यो धेरै रगत बग्दा, गम्भीर संक्रमण (सेप्सिस) वा गम्भीर एलर्जी हुँदा हुने शक (shock) हुन सक्छ। आफ्नो स्थानीय आपतकालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्।

हाई प्रेसर र लो प्रेसर किन हुन्छ?

हाई प्रेसर को प्रायः कुनै एउटै कारण हुँदैन। यी अवस्थामा यसको सम्भावना बढी हुन्छ:

  • उमेर बढ्दै जाँदा, र नजिकका नातेदार लाई हाई प्रेसर भएमा
  • दक्षिण एसियाली, अफ्रिकी वा क्यारिबियन अश्वेत (कालो) मूलका मानिसमा
  • धेरै नुन भएको खाना, तौल बढी हुनु, र सक्रिय नहुनु
  • धूमपान, धेरै रक्सी पिउनु र धेरै क्याफिन (चिया, कफी)
  • लामो समयको तनाव
  • अरू रोग, खासगरी मिर्गौला रोग र मधुमेह (सुगर), र केही औषधि

लो प्रेसर यी कारणले हुन सक्छ:

  • छिटो उठ्नु, लामो समय उभिइरहनु, वा लामो समय ओछ्यानमा सुतिरहनु
  • शरीरमा पानीको कमी (डिहाइड्रेसन), जस्तै बान्ता, पखाला वा गर्मी मौसमका कारण
  • केही औषधि, जसमा हाई प्रेसर, मुटुको समस्या, पार्किन्सन रोग र डिप्रेसनका औषधि, र पिसाब बढाउने औषधि (डाइयुरेटिक) पर्छन्
  • गर्भावस्था, मुटुको धड्कन ढिलो हुने वा भल्भको समस्याजस्ता मुटुरोग, कम सक्रिय थाइराइड, मधुमेह (सुगर), र रक्तअल्पता (एनिमिया)
  • केवल शारीरिक रूपमा तन्दुरुस्त हुनु, वा आमाबुबाबाट वंशाणुगत रूपमा पाउनु

डाक्टरले दिएको औषधि आफैं नरोक्नुहोस् वा नबदल्नुहोस्। औषधिले रिंगटा लगाएको हो कि जस्तो लाग्छ भने आफ्नो डाक्टर वा फार्मासिस्टलाई सोध्नुहोस्।

प्रेसर ठीकसँग कसरी नाप्ने?

तपाईं धेरैजसो फार्मेसी, क्लिनिक वा सामान्य चिकित्सक (GP) को क्लिनिक मा, वा पाखुराको माथिल्लो भागमा बाँध्ने घरमै प्रेसर नाप्ने मेसिन ले प्रेसर नाप्न सक्नुहुन्छ।

भरपर्दो नापका लागि:

  • पहिले ढाडलाई अड्याएर र खुट्टा भुइँमा समतल राखेर बसी 5 मिनेट आराम गर्नुहोस्।
  • नाप्नुभन्दा 30 मिनेटअघिसम्म क्याफिन (चिया, कफी), धूमपान वा व्यायाम नगर्नुहोस्।
  • पाखुरालाई मुटुकै उचाइमा टेबलमा राख्नुहोस्, र कफ नाङ्गो छालामा बाँध्नुहोस्।
  • केही दिनसम्म बिहान र बेलुका एक मिनेटको फरकमा 2 पटक नाप्नुहोस्, र लेखेर राख्नुहोस्।
  • रिंगटा लाग्छ भने उभिएको 1 मिनेटपछि पनि नाप्नुहोस्।

एक पटक प्रेसर बढी आउँदैमा रोग पक्का हुँदैन। डर, दुखाइ, व्यायाम र कफीले प्रेसर बढाउँछन्। डाक्टरले फरक-फरक दिनका नाप, घरमै नियमित नाप, वा 24 घण्टा लगाइराख्ने मेसिनबाट पक्का गर्नुहुन्छ।

कति पटक नाप्ने: 40 वर्षको उमेरदेखि, नाप स्वस्थ छ भने कम्तीमा हरेक 5 वर्षमा, र पहिले बढेको थियो वा मधुमेह (सुगर), मिर्गौला रोग वा मुटुरोग छ भने अझ धेरै पटक। गर्भावस्थामा हरेक गर्भजाँचमा प्रेसर नापिन्छ।

यसको उपचार कसरी हुन्छ, र तपाईं आफैं के गर्न सक्नुहुन्छ?

हाई प्रेसरमा, प्रेसर अलिकति मात्र घटाउँदा पनि हृदयाघात (हार्ट अट्याक), स्ट्रोक र मिर्गौला रोगको जोखिम घट्छ:

  • नुन कम खानुहोस्, फलफूल र तरकारी बढी खानुहोस्, र तौल स्वस्थ राख्नुहोस्।
  • सक्रिय रहनुहोस्, हप्तामा कम्तीमा 150 मिनेट, जस्तै छिटो-छिटो हिँडेर।
  • रक्सी र क्याफिन घटाउनुहोस्, र धूमपान छोड्नुहोस्।
  • औषधि: धेरै मानिसलाई चक्की पनि चाहिन्छ। कुन औषधि र कति खाने, डाक्टरले निर्णय गर्नुहुन्छ। सन्चो महसुस भए पनि औषधि खाइरहनुहोस्, र सल्लाहबिना औषधि नरोक्नुहोस् वा कुनै खुराक नछुटाउनुहोस्।
  • रुघाखोकी र फ्लूका केही औषधि र सुजन घटाउने दुखाइका औषधिले प्रेसर बढाउन सक्छन्: खानुअघि फार्मासिस्टलाई सोध्नुहोस्।

लक्षण देखाउने लो प्रेसरमा:

  • बिस्तारै उठ्नुहोस्: पहिले पल्टिएको अवस्थाबाट बस्ने, त्यसपछि बसेको अवस्थाबाट उभिने।
  • पर्याप्त पानी पिउनुहोस्, डाक्टरले झोल पदार्थ कम लिन भन्नुभएको छैन भने।
  • थोरै-थोरै, धेरै पटक खाना खानुहोस्।
  • लामो समय एकै ठाउँमा उभिइरहन र अचानक निहुरिन नगर्नुहोस्।
  • कुनै औषधि कारण हुन सक्छ भने डाक्टरले त्यसको समीक्षा गर्न सक्नुहुन्छ। भित्री कारणको उपचारले प्रायः सहयोग गर्छ; प्रेसर बढाउने औषधि विरलै चाहिन्छ।

प्रेसर बढी आएमा प्रायः कोलेस्ट्रोल, रगतमा चिनी (HbA1c) र मिर्गौलाको काम जाँच्ने रगत जाँच पनि गरिन्छ, किनकि यिनले मुटुको समग्र जोखिम निर्धारण गर्छन्।

डाक्टरलाई कहिले देखाउने

डाक्टरसँग समय लिनुहोस्

  • फार्मेसी वा क्लिनिकमा 140/90 वा सोभन्दा बढी, वा घरमा 135/85, एक दिनभन्दा बढी आएको: केही हप्ताभित्र सामान्य चिकित्सक (GP) वा पारिवारिक डाक्टरलाई देखाउनुहोस्।
  • अरू कुनै लक्षण नभई 180/120 भन्दा बढी आएको: एक मिनेट पर्खेर फेरि नाप्नुहोस्, र अझै उत्तिकै बढी छ भने सोही दिन आफ्नो डाक्टरलाई सम्पर्क गर्नुहोस्।
  • प्रेसर बढी भएसँगै बारम्बार फर्किरहने टाउको दुखाइ, धमिलो देखिने वा आउने-जाने छाती दुखाइ: एक दिनभित्र डाक्टरको सल्लाह लिनुहोस्।
  • बारम्बार रिंगटा लाग्ने वा बेहोस हुने: एकदेखि दुई हप्ताभित्र सामान्य चिकित्सकलाई देखाउनुहोस्, वा लड्नुभएको वा चोट लागेको छ भने अझ चाँडो।
  • प्रेसरको औषधि सुरु गरेपछि वा बदलेपछि रिंगटा लाग्ने: केही दिनभित्र आफ्नो डाक्टर वा फार्मासिस्टसँग कुरा गर्नुहोस्, र औषधि आफैं नरोक्नुहोस्।
  • गर्भवती हुनुहुन्छ, वा पछिल्ला केही हप्ताभित्र बच्चा जन्माउनुभएको छ, र धेरै कडा टाउको दुख्ने, देख्न समस्या हुने, करङमुनि दुख्ने वा अनुहार, हात वा खुट्टा अचानक सुन्निने भएको छ: तुरुन्तै आफ्नो प्रसूति विभाग वा डाक्टरलाई सम्पर्क गर्नुहोस्।

कसैलाई यीमध्ये कुनै भएमा तुरुन्त आपतकालीन सहायता लिनुहोस् (आफ्नो स्थानीय आपतकालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्):

  • छाती दुख्ने वा थिचिएजस्तो हुने, खासगरी पाखुरा, घाँटी, बङ्गारा वा ढाडतिर फैलिने, वा पसिना आउने, वाकवाकी लाग्ने वा सास फुल्नेसँगै
  • अनुहार, हात वा खुट्टा अचानक कमजोर वा लाटो हुने, बोल्न वा देख्न गाह्रो हुने, वा अचानक धेरै कडा टाउको दुख्ने
  • 180/120 भन्दा बढी नापसँगै छाती दुख्ने, सास फुल्ने, ढाड दुख्ने, लाटो हुने, कमजोरी, दृष्टिमा फरक आउने वा बोल्न गाह्रो हुने
  • बेहोस भएर राम्रोसँग होस नआएको, वा छाती दुखाइ वा मुटु धेरै छिटो वा धेरै ढिलो धड्किनेसँगै बेहोस भएको
  • अचानक प्रेसर घटेर छाला चिसो, पसिनाले टाँसिने र पहेंलो-सेतो हुने, छिटो र छोटो सास फेर्ने वा अलमल हुने, खासगरी रगत बगेको, गम्भीर संक्रमण वा एलर्जी भएको अवस्थामा

धेरैजसो हाई र लो प्रेसरका नाप डाक्टरकहाँ शान्तसँग गएर सम्हाल्न सकिन्छ। यी संकेतहरू अपवाद हुन्, जसलाई पर्खन मिल्दैन।

प्रेसरको नापले चिन्ता लागेको छ, वा कारण नबुझिएको रिंगटा लाग्छ? कुरा गरेर बुझ्नुहोस्।

Saluvo ले तपाईंलाई कस्तो भइरहेको छ भन्ने कुरा तपाईंकै शब्द र भाषामा सुन्छ, ठीक-ठीक थप प्रश्न सोध्छ, र कुन डाक्टरलाई कति चाँडो देखाउने भनेर बताउँछ। यसले WhatsApp मा प्रेसरको औषधि खाने सम्झना पनि गराउन सक्छ।

मेरा लक्षणबारे सोध्नुहोस्

सुरु गर्न निःशुल्क। आफूलाई कस्तो भइरहेको छ, आफ्नै शब्द र भाषामा बताउनुहोस्।

मानिसहरूले सोध्ने प्रश्न

  • प्रायः कुनै पनि हुँदैन: हाई प्रेसर भएका धेरैजसो मानिसलाई पूरै सन्चो लाग्छ, त्यसैले यो प्रायः वर्षौंसम्म थाहै हुँदैन। प्रेसर धेरै बढेको बेला टाउको दुख्ने, धमिलो देखिने वा छाती दुख्ने हुन सक्छ। 180/120 भन्दा बढी नापसँगै छाती दुख्ने, सास फुल्ने, लाटो हुने, कमजोरी, दृष्टिमा फरक आउने वा बोल्न गाह्रो हुने आपतकालीन अवस्था हो।

  • रिंगटा लाग्ने वा टाउको हलुका भएजस्तो हुने, खासगरी उठ्दा, वाकवाकी लाग्ने, धमिलो देखिने, कमजोरी वा थकाइ, अलमल र बेहोस हुने। लो प्रेसर भनेको 90/60 भन्दा कम नाप हो। प्रेसर कम हुने धेरै मानिसमा कुनै लक्षण हुँदैन र उपचार पनि चाहिँदैन; यसले रिंगटा लगाउँछ वा बेहोस बनाउँछ भने मात्र यो महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

  • NHS ले 90/60 देखि 120/80 सम्मलाई स्वस्थ मान्छ, र American Heart Association ले 120/80 भन्दा कमलाई सामान्य मान्छ। बेलायती निर्देशिकामा क्लिनिकमा 140/90 वा सोभन्दा बढी, वा घरमा 135/85, उच्च हो; अमेरिकी निर्देशिकाले 130/80 लाई चरण 1 मानेर उपचार सुरु गर्छ। तपाईंको आफ्नो लक्ष्य डाक्टरले बताउनुहुन्छ।

  • दुखाउन सक्छ, तर प्रायः प्रेसर धेरै बढेको बेला मात्र। सामान्य हाई प्रेसरले प्रायः टाउको दुखाउँदैन, त्यसैले टाउको नदुख्नुको अर्थ प्रेसर सामान्य छ भन्ने होइन। अचानक धेरै कडा टाउको दुख्ने, खासगरी प्रेसर धेरै बढी, दृष्टिमा फरक, कमजोरी वा अलमलसँगै, भए आपतकालीन सहायता चाहिन्छ।

  • 180/120 भन्दा बढी नाप धेरै उच्च हो। साथमा छाती दुख्ने, सास फुल्ने, ढाड दुख्ने, लाटो हुने, कमजोरी, दृष्टिमा फरक आउने वा बोल्न गाह्रो हुने पनि छ भने आफ्नो स्थानीय आपतकालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्। यी लक्षण छैनन् भने एक मिनेट पर्खेर फेरि नाप्नुहोस्, र अझै उत्तिकै बढी छ भने सोही दिन आफ्नो डाक्टरलाई सम्पर्क गर्नुहोस्।

  • 5 मिनेट शान्तसँग बसेर फेरि नाप्नुहोस्: डर, दुखाइ, कफी र व्यायाम सबैले केही समयका लागि प्रेसर बढाउँछन्। बढी नै रहेमा नापहरू लेखेर राख्नुहोस् र डाक्टरलाई देखाउनुहोस्। 180/120 भन्दा बढी छ र छाती दुख्ने वा कमजोरीजस्ता लक्षण छन् भने आपतकालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्। औषधिको थप खुराक नखानुहोस्, र अरू कसैको औषधि पनि नखानुहोस्।

  • तुरुन्तै बस्नुहोस् वा पल्टिनुहोस्, र सके खुट्टा माथि उठाउनुहोस्। बान्ता भइरहेको छैन भने अलिकति पानी पिउनुहोस्, र सन्चो भएपछि बिस्तारै उठ्नुहोस्। कोही बेहोस भएर राम्रोसँग होस आउँदैन, वा छाती दुख्ने, मुटु धेरै छिटो वा ढिलो धड्किने, वा छाला चिसो र पसिनाले टाँसिने भएको छ भने आफ्नो स्थानीय आपतकालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्।

  • प्रायः सकिँदैन। धेरै मानिस अनुहार रातो हुने, तनाव वा टाउको ढुकढुक गर्नेबाट प्रेसर बढेको थाहा पाउन सकिन्छ भन्ने ठान्छन्, तर यी अनुभव भरपर्दा संकेत होइनन्। प्रेसर थाहा पाउने एउटै उपाय नाप्नु हो, जुन धेरैजसो फार्मेसीमा वा घरको मेसिनले केही मिनेटमै हुन्छ।

  • दुवै। जुनसुकै एउटा अंक बढी भए पनि हाई प्रेसर मानिन्छ। 50 वर्षमाथिका मानिसमा माथिको (सिस्टोलिक) अंकले मुटुरोग र स्ट्रोकको जोखिमबारे बढी बताउँछ, किनकि उमेरसँगै धमनी कडा हुँदै जाँदा यो बढ्ने गर्छ। डाक्टरले तपाईंका अरू जोखिमसँगै दुवै अंक हेर्नुहुन्छ।

  • तनाव र चिन्ताले केही समयका लागि प्रेसर बढाउँछन्, त्यसैले चिन्तित भएको बेला नापेको प्रेसर सामान्यभन्दा बढी आउन सक्छ। NHS ले लामो समयको तनावलाई पनि हाई प्रेसरको सम्भावना बढाउने कुराको सूचीमा राखेको छ। शान्त र आराम गरेको बेला नाप्नुहोस्, र फरक-फरक दिनमा दोहोर्याउनुहोस्।

  • प्रायः हुँदैन। लक्षणबिनाको कम प्रेसर प्रायः राम्रो स्वास्थ्यको संकेत हो। यसले रिंगटा लगाउँछ वा बेहोस बनाउँछ भने यो महत्त्वपूर्ण हुन्छ, किनकि लडेर चोट लाग्न सक्छ, वा शरीरमा पानीको कमी वा कुनै औषधिजस्तो अर्को कारणले भएको छ भने। अचानक प्रेसर घटेर छाला चिसो र पसिनाले टाँसिने र अलमल हुने भए त्यो शक (shock) हुन सक्छ, र आपतकालीन अवस्था हो।

  • NHS को सल्लाहअनुसार 40 वर्षको उमेरदेखि, नाप स्वस्थ छ भने कम्तीमा हरेक 5 वर्षमा, र पहिले बढेको थियो, वा मधुमेह (सुगर), मिर्गौला रोग वा मुटुरोग छ भने अझ धेरै पटक। हाई प्रेसरको उपचार चलिरहेको छ भने डाक्टरको योजना पालना गर्नुहोस्। केही दिनसम्म बिहान र बेलुका घरमा नापेको प्रेसरले सबैभन्दा स्पष्ट तस्बिर दिन्छ।

  • गर्भावस्थामा हाई प्रेसर प्रि-एक्लाम्पसियाको संकेत हुन सक्छ। निको नहुने धेरै कडा टाउको दुखाइ, धमिलो देखिने वा आँखामा बत्ती चम्केजस्तो देखिने जस्ता दृष्टिका समस्या, करङमुनि दुख्ने, अनुहार, हात वा खुट्टा अचानक सुन्निने, वा धेरै अस्वस्थ महसुस भए तुरुन्त सहायता लिनुहोस्। तुरुन्तै आफ्नो प्रसूति विभाग वा डाक्टरलाई सम्पर्क गर्नुहोस्।

मद्दत गर्ने जाँचहरू

ब्लग

स्रोतहरू

  1. NHS: High blood pressure
  2. NHS: Low blood pressure (hypotension)
  3. NHS: Blood pressure test
  4. NHS: Pre-eclampsia
  5. American Heart Association: Understanding blood pressure readings
  6. American Heart Association: When to call 911 about high blood pressure
  7. American Heart Association: Low blood pressure

अद्यावधिक . यो स्वास्थ्य जानकारी हो, चिकित्सकीय सल्लाह होइन। तपाईंको पूरा अवस्था डाक्टरलाई थाहा हुन्छ; आफ्नो नतिजाबारे उहाँलाई सोध्नुहोस्।