Resultats de las analisis del fetge explicats, marcador per marcador

Un bilanç del fetge pòt semblar una sopa de letras: ALT, AST, ALP, GGT, bilirubina, albumina. Aquesta guida explica los resultats de las analisis de la foncion del fetge en mots simples, marcador per marcador, per que sàpias çò que seguís cada nombre e qué demandar puèi. Es d'informacion generala, pas un diagnostic. Ton mètge legís tos resultats amb tos sintòmas e ton istoric.

D'en primièr, qualques causas que fan que la pagina fa mens paur

Lo nom enganha un pauc. La màger part d'aquestes marcadors mòstran se las cellulas del fetge o los conduches biliars son jos tension, pas se lo fetge fonciona plan. Es per aquò que las associacions per lo fetge prefèron ara l'expression « analisis de sang del fetge ». Fòrça personas amb un resultat anormal an un fetge que fonciona normalament.

Los resultats anormals son comuns. Cada interval de referéncia es fixat per que environ 19 personas en bona santat sus 20 i sián dedins. Aquò vòl dire qu'environ 1 persona en bona santat sus 20 tomba just fòra a una analisi donada. Liver UK nòta que dins gaireben un tèrç dels cases, los resultats anormals del fetge se tòrnan normals sols en environ tres setmanas. Es per aquò que tornar far l'analisi es sovent la primièra etapa.

Los intervals varian segon lo laboratòri, l'atge e lo genre. Las maquinas e los metòdes diferents balhan de nombres diferents. Compara totjorn ton resultat amb l'interval imprimit sus ton pròpri rapòrt, e compara de rapòrts del meteis laboratòri quand pòdes.

Un resultat normal es pas una garantida complèta. Qualqu'un pòt aver una malautiá grèva del fetge e pasmens de resultats de sang normals. Se as de factors de risc, ton mètge pòt prepausar d'autras analisis çaquelà.

Resultats de las analisis del fetge explicats: los marcadors principals

ALT (alanina aminotransferasa)

La ALT es una enzima que se tròba subretot dins las cellulas del fetge. Quand aquestas cellulas son irritadas o damatjadas, la ALT passa dins la sang. Aquò ne fa la mai especifica del fetge de las enzimas, e una ALT nauta es una de las marcas mai frequentas sus un rapòrt.

Las pujadas leugièras son sovent temporàrias. Un esfòrç fòrt o una fòrta consomacion d'alcòl dins lo jorn o los dos jorns abans l'analisi, una malautiá recenta, e qualques medicaments e complements pòdon totes far pujar la ALT per un temps. Las causas duradissas includisson lo fetge gras, l'epatiti virala, l'alcòl e las lesions del fetge ligadas als medicaments.

AST (aspartat aminotransferasa)

La AST es tanben liberada quand las cellulas del fetge son jos tension, mas es fabricada tanben dins lo còr, los muscles e d'autres teissuts. Una AST nauta tota sola pòt venir del fetge, del còr o dels muscles.

Lo rapòrt AST/ALT

Los mètges agachan sovent las doas enzimas amassa. Segon Cleveland Clinic:

• Las doas nautas d'environ la meteissa quantitat correspond a de causas autras que l'alcòl, coma una infeccion o d'autres toxics.
• Una AST environ dos còps mai nauta que la ALT indica puslèu una lesion ligada a l'alcòl.

Lo rapòrt es un indici, pas un verdicte. Vòl dire quicòm sonque legit amb la rèsta de tos resultats e ton istoric.

ALP (fosfatasa alcalina)

La ALP ven subretot dels conduches biliars del fetge e dels òsses. Una ALP nauta pòt voler dire que la bila passa pas liurament, mas pòt tanben venir de malautiás dels òsses. Quand la ALP es nauta tota sola, los mètges pòdon verificar de causas coma la vitamina D abans de se concentrar sul fetge.

GGT (gama-glutamil transferasa)

La GGT se tròba subretot dins lo fetge e puja quand lo fetge o los conduches biliars son damatjats. Una GGT nauta amb una ALP nauta fa mai probable un problèma de flux de la bila. La GGT es tanben sensibla a l'alcòl. En las personas que bevon fòrça, deuriá baissar aprèp environ quatre setmanas sens alcòl, segon lo NHS Specialist Pharmacy Service. Se bèves fòrça cada jorn o se tremolas, susas o te sentes malaut quand bèves pas, arrèstes pas de beure d'un còp, perque aquò pòt èsser perilhós. Cèrca d'ajuda medicala d'en primièr.

Bilirubina

La bilirubina es un pigment jaune fabricat quand los vièlhs globuls roges se descompausan. Lo fetge l'elimina dins la bila. Se s'acumula, la pèl e lo blanc dels uèlhs pòdon venir jaunes (jaunissa).

Una bilirubina nauta amb de resultats autrament normals es sovent lo sindròme de Gilbert, un trach ereditari comun. Pòt causar una jaunor leugièra que va e ven, sovent aprèp una marrida nuèch, la desidratacion, l'alcòl o un excès d'exercici. Lo NHS ditz que damatja pas lo fetge e abracha pas la vida.

Albumina e proteïnas totalas

L'albumina es una proteïna que lo fetge fabrica. Ajuda a gardar lo liquid dins tos vaissèls sanguins. Coma dura environ 20 jorns dins la sang, càmbia lentament. Una albumina bassa amb d'autres resultats anormals del fetge pòt indicar una malautiá del fetge de long tèrme. Mas una albumina bassa tota sola a sovent pas res a veire amb lo fetge. Una infeccion, una inflamacion, de problèmas de renhons e una marrida absorcion de la noiritura la pòdon totas baissar.

PT e INR (temps de coagulacion)

Lo fetge fabrica las proteïnas de la coagulacion, doncas qualques bilanços includisson lo temps de protrombina (PT) o l'INR. Un temps de coagulacion mai long pòt venir d'una malautiá del fetge, mas tanben de la warfarina o d'una mancança de vitamina K.

Intervals tipics per los adults (sonque d'exemples)

Aquestes son d'intervals d'exemple tirats de fonts publicadas, un ensemble en unitats de laboratòri a l'estil dels Estats Units e un en unitats a l'estil del Reialme Unit. U/L e IU/L vòlon dire la meteissa causa. L'interval de ton laboratòri es lo que compta.

Marcador	Interval d'exemple (unitats estil Estats Units)	Interval d'exemple (unitats estil Reialme Unit)
ALT	de 7 a 56 U/L	de 0 a 40 IU/L
AST	de 10 a 40 U/L	de 0 a 35 IU/L
ALP	de 44 a 147 U/L	varia segon lo metòde del laboratòri
GGT	varia segon l'atge e lo genre	de 0 a 50 IU/L
Bilirubina totala	de 0.1 a 1.2 mg/dL	de 5 a 21 µmol/L
Albumina	de 3.5 a 5.0 g/dL	de 35 a 50 g/L

Las chifras estil Estats Units venon de Testing.com. Las chifras estil Reialme Unit venon del NHS Specialist Pharmacy Service, levat la AST, que ven de Cleveland Clinic. Nòta a quin punt son diferentas quitament per lo meteis marcador.

L'ensemble compta mai qu'un sol nombre

Los mètges reagisson rarament a un marcador isolat. Cèrcan d'ensembles:

• Subretot ALT e AST nautas: tension sus las cellulas del fetge elas meteissas.
• Subretot ALP e GGT nautas: un problèma possible de flux de la bila.
• Albumina bassa amb un temps de coagulacion long: lo fetge fabrica benlèu pas pro de proteïnas, çò que demanda d'agachar de mai prèp.
• Sonque la bilirubina nauta: sovent sens dangièr, coma amb lo sindròme de Gilbert.

La distància a l'interval compta tanben. Las recomandacions del NHS per los professionals tractan un resultat de mens de dos còps la limita superiora coma leugièrament anormal e d'ordinari de tornar far. Los resultats de mai de dos a tres còps la limita superiora menan d'ordinari a d'autras analisis. Los nivèls d'enzimas fòrça nauts, de mai de 1000, pòdon indicar una lesion subita, per exemple d'un medicament o d'un virús, e demandan d'ordinari l'avís rapid d'un especialista.

Çò que se passa d'ordinari puèi

Se tos resultats del fetge son pas bons, ton mètge pòt:

1. Tornar far l'analisi dins qualques setmanas, de còps aprèp una pausa sens alcòl. Se bèves fòrça, demanda un conselh medical abans d'arrestar.
2. Tornar veire tos medicaments e complements, quitament tot çò que crompas sens ordonança. Arrèstes pas tot sol un medicament prescrich.
3. Demandar d'autras analisis de sang, coma de verificacions de l'epatiti B e C o una puntuacion de cicatrizacion del fetge nomenada FIB-4.
4. Organizar un examen d'imatjariá, coma una ecografia o un FibroScan.
5. Te mandar a un especialista del fetge o del sistèma digestiu se los resultats demòran anormals o se l'ensemble es pas clar.

Abans l'analisi, demanda se te cal èsser a dejun. Qualques laboratòris demandan 10 a 12 oras sens manjar ni beure; d'autres o demandan pas per un sol bilanç del fetge.

Las questions de pausar sus tos resultats

• Quins marcadors son fòra de l'interval, e de quant?
• Es un ensemble de cellulas del fetge, un ensemble de flux de la bila, o cap dels dos?
• Mos medicaments, mos complements, l'alcòl o un exercici recent lo poirián explicar?
• Quand devi tornar far l'analisi, e qué cambiariá lo plan?

Quand demandar d'ajuda urgenta

Telefona a ton numèro d'urgéncia local o vai sul pic al servici d'urgéncias se vomisses de sang, se tas fèces (ton caca) son fòrça escuras o negras, o se venes subitament confús o que ta paraula es mal articulada. Aquò pòt èsser de signes d'un problèma grèu del fetge, e una pèl jauna amb una confusion subita es una urgéncia.

Se ta pèl o lo blanc de tos uèlhs ven jaune e que sabes pas perqué, pren un rendètz-vos urgent lo meteis jorn amb un mètge.

Seguir dins lo temps

Los resultats del fetge son mai utils coma una evolucion. Se mandas tos rapòrts a Saluvo, dos modèls d'IA legisson cadun, confirmas tota valor sus la quala son pas d'acòrdi, e pòdes veire cossí de marcadors coma la ALT o la GGT bolegan d'un rapòrt a l'autre abans ton rendètz-vos seguent. Es totjorn ton mètge que decidís çò que vòl dire.