Triệu chứng
Triệu chứng, giải thích bằng lời dễ hiểu
Một bệnh thường có cảm giác ra sao, cách phân biệt các dạng của bệnh, xét nghiệm nào giúp xác định, và khi nào nên đi khám.
Thyroid
Triệu chứng bệnh tuyến giáp: dấu hiệu ở nữ và nam, khi nào cần xét nghiệm
Suy giáp (tuyến giáp hoạt động kém) làm cơ thể chậm lại: mệt mỏi, hay lạnh, tăng cân, táo bón, da khô, buồn chán và kinh nguyệt ra nhiều. Cường giáp (tuyến giáp hoạt động quá mức) làm cơ thể chạy nhanh hơn: sụt cân, tim đập nhanh, nóng nực và đổ mồ hôi, run tay, lo âu và khó ngủ. Xét nghiệm máu TSH cho biết bạn có bị một trong hai hay không, và là loại nào: ở hầu hết người lớn, TSH trên khoảng 4,0 mIU/L gợi ý suy giáp, còn dưới khoảng 0,4 gợi ý cường giáp.
Đọc hướng dẫn
Vitamin B12
Triệu chứng thiếu vitamin B12: dấu hiệu, nguyên nhân và xét nghiệm
Thiếu vitamin B12 thường gây mệt mỏi và khó thở do thiếu máu, da nhợt nhạt hoặc hơi vàng, lưỡi đỏ và đau, loét miệng, cùng các triệu chứng thần kinh như tê bì, kim châm, tê tay chân và mất thăng bằng, kèm theo hay quên hoặc buồn chán. Theo NICE (Anh), B12 toàn phần dưới 180 ng/L được coi là thiếu chắc chắn, còn từ 180 đến 350 là có thể thiếu.
Đọc hướng dẫn
Kidney disease
Triệu chứng suy thận và bệnh thận: dấu hiệu tổn thương thận và các xét nghiệm phát hiện bệnh
Bệnh thận giai đoạn sớm thường không gây triệu chứng, vì vậy xét nghiệm máu và nước tiểu rất quan trọng. Khi triệu chứng xuất hiện, thường ở giai đoạn muộn hơn, có thể gồm phù mắt cá chân, bàn chân hoặc bàn tay, mệt mỏi, khó thở, ngứa da, chuột rút, chán ăn, buồn nôn, đi tiểu đêm nhiều hơn, và nước tiểu lẫn máu hoặc có bọt.
Đọc hướng dẫn
PCOS
Triệu chứng buồng trứng đa nang (PCOS): dấu hiệu, cách chẩn đoán và vì sao nay gọi là PMOS
PCOS (hội chứng buồng trứng đa nang, được đổi tên thành PMOS năm 2026) thường gây kinh nguyệt không đều, thưa hoặc mất kinh, lông mọc nhiều ở mặt hoặc trên cơ thể, mụn trứng cá hoặc da dầu, tóc thưa ở đỉnh đầu, tăng cân hoặc khó giảm cân, mảng da sẫm màu ở cổ hoặc nách, và khó có thai. Một số phụ nữ chỉ có triệu chứng nhẹ.
Đọc hướng dẫn
Uric acid and gout
Triệu chứng axit uric cao và bệnh gút: dấu hiệu, chỉ số và khi nào cần đi khám bác sĩ
Axit uric cao thường không gây triệu chứng gì. Triệu chứng chỉ xuất hiện khi nó tạo thành tinh thể: bệnh gút, tức một khớp đột ngột đau dữ dội, nóng, đỏ và sưng, hay gặp nhất ở ngón chân cái, thường khởi phát về đêm; sỏi thận, gây đau dữ dội ở hông hoặc thắt lưng; hoặc, sau nhiều năm, những cục cứng dưới da. Chỉ xét nghiệm máu mới cho biết chỉ số của bạn.
Đọc hướng dẫn
Fatty liver
Triệu chứng gan nhiễm mỡ: gan nhiễm mỡ độ 1, 2, 3 nghĩa là gì, tên mới MASLD và cách cải thiện
Gan nhiễm mỡ thường không gây triệu chứng, và đa số mọi người chỉ phát hiện ra khi siêu âm hoặc xét nghiệm máu vì một lý do khác. Một số người thấy rất mệt hoặc âm ỉ đau tức dưới sườn phải. Các dấu hiệu như vàng da hoặc vàng mắt, bụng hoặc chân bị phù, ngứa và dễ bầm tím chỉ xuất hiện khi gan đã bị xơ hóa nặng (xơ gan).
Đọc hướng dẫn
Dengue
Triệu chứng sốt xuất huyết: dấu hiệu sớm, dấu hiệu cảnh báo không thể chờ và cách chăm sóc an toàn tại nhà
Sốt xuất huyết thường bắt đầu 4 đến 10 ngày sau khi bị muỗi đốt, với sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, đau sau hốc mắt, đau cơ, đau khớp và đau xương, buồn nôn hoặc nôn, đôi khi kèm phát ban. Triệu chứng kéo dài 2 đến 7 ngày. Hãy theo dõi sát khi hết sốt: lúc đó nếu đau bụng dữ dội, nôn nhiều lần hoặc chảy máu thì cần đi cấp cứu.
Đọc hướng dẫn
Typhoid
Triệu chứng thương hàn: kiểu sốt, dấu hiệu nguy hiểm và xét nghiệm nào đáng tin
Thương hàn thường bắt đầu 6 đến 30 ngày sau khi ăn hoặc uống phải thứ bị nhiễm khuẩn, với sốt tăng dần từng ngày lên 39 đến 40°C (103 đến 104°F), kéo dài hơn 3 ngày. Đau đầu, mệt lả, chán ăn, đau bụng, táo bón hoặc tiêu chảy và ho là những triệu chứng thường gặp, và một số người có các nốt phẳng màu hồng trên da. Bệnh cần được điều trị bằng kháng sinh.
Đọc hướng dẫn
Các xét nghiệm, giải thích bằng lời dễ hiểu
Tất cả hướng dẫn xét nghiệm
CBC
Xét nghiệm công thức máu (CBC): chỉ số bình thường và ý nghĩa từng dòng
CBC (complete blood count) là xét nghiệm công thức máu, hay tổng phân tích tế bào máu. Xét nghiệm đo hồng cầu và huyết sắc tố (mang oxy), bạch cầu (chống nhiễm trùng) và tiểu cầu (giúp máu đông). Khoảng thường gặp ở người lớn: huyết sắc tố 13,5 đến 17,5 g/dL ở nam và 12,0 đến 15,5 ở nữ, bạch cầu 4.000 đến 11.000/µL, tiểu cầu 150.000 đến 450.000/µL.
Đọc hướng dẫn
HbA1c
HbA1c là gì? Chỉ số bình thường, bảng tra và ý nghĩa kết quả
HbA1c bình thường là dưới 5,7% (39 mmol/mol). Từ 5,7% đến 6,4% (39 đến 47 mmol/mol) là tiền đái tháo đường, và từ 6,5% (48 mmol/mol) trở lên là ngưỡng đái tháo đường (tiểu đường), cần bác sĩ xác nhận bằng một xét nghiệm thứ hai. Chỉ số này cho biết đường huyết trung bình của bạn trong khoảng ba tháng, và không cần nhịn ăn khi xét nghiệm.
Đọc hướng dẫn
Lipid profile
Xét nghiệm mỡ máu: chỉ số cholesterol, HDL, LDL và triglyceride bình thường
Với hầu hết người lớn, mức mong muốn là cholesterol toàn phần dưới 200 mg/dL (5,2 mmol/L), cholesterol LDL (“xấu”) dưới 100 mg/dL (2,6 mmol/L), cholesterol HDL (“tốt”) từ 40 mg/dL trở lên ở nam và từ 50 trở lên ở nữ, và triglyceride dưới 150 mg/dL (1,7 mmol/L). Người bị đái tháo đường hoặc bệnh tim thường cần mục tiêu LDL thấp hơn.
Đọc hướng dẫn
TSH
Xét nghiệm TSH: chỉ số bình thường, TSH là gì và TSH cao hay thấp nghĩa là gì
Ở hầu hết người trưởng thành, TSH (hormone kích thích tuyến giáp) bình thường vào khoảng 0,4 đến 4,0 mIU/L, tuy mỗi phòng xét nghiệm có thể hơi khác nhau. TSH cao thường là dấu hiệu suy giáp, vì não đang phải “thúc” một tuyến giáp hoạt động chậm; TSH thấp thường là dấu hiệu cường giáp. Bác sĩ đọc TSH cùng với T4 tự do, và khoảng tham chiếu sẽ khác khi mang thai và ở người cao tuổi.
Đọc hướng dẫn
Vitamin D
Xét nghiệm vitamin D: mức bình thường, dấu hiệu thiếu và bổ sung từ đâu
Vitamin D được đo dưới dạng 25-hydroxyvitamin D. Dưới 20 ng/mL (50 nmol/L) là thiếu, và dưới 12 ng/mL (30 nmol/L) là thiếu nặng. Đa số chuyên gia coi từ 20 ng/mL trở lên là đủ cho sức khỏe xương, và nhiều phòng xét nghiệm in khoảng tham chiếu 30 đến 100 ng/mL. Trên khoảng 50 ng/mL không mang lại thêm lợi ích, và mức quá cao có thể gây hại.
Đọc hướng dẫn
Creatinine
Xét nghiệm creatinin: chỉ số bình thường, creatinin cao và ý nghĩa kết quả
Creatinin máu (huyết thanh) bình thường vào khoảng 0,7 đến 1,3 mg/dL (62 đến 115 µmol/L) ở nam giới trưởng thành và 0,6 đến 1,1 mg/dL (53 đến 97 µmol/L) ở nữ giới trưởng thành, tuy mỗi phòng xét nghiệm in khoảng tham chiếu riêng. Creatinin là chất thải được thận lọc ra, nên chỉ số cao hơn có thể có nghĩa là thận đang lọc kém đi. Bác sĩ đọc creatinin cùng với eGFR (mức lọc cầu thận ước tính).
Đọc hướng dẫn
Ferritin
Xét nghiệm ferritin: chỉ số bình thường, ferritin thấp, ferritin cao và ý nghĩa kết quả
Khoảng ferritin thường gặp ở người trưởng thành là khoảng 24 đến 336 ng/mL ở nam và 11 đến 307 ng/mL ở nữ, tuy mỗi phòng xét nghiệm có thể khác nhau. Dưới 15 ng/mL nghĩa là sắt dự trữ đã cạn, và 15 đến 30 thường đủ thấp để gây triệu chứng. Ferritin cũng tăng khi có viêm, nên bác sĩ đọc nó cùng với huyết sắc tố (Hb) và các xét nghiệm sắt.
Đọc hướng dẫn
