Signes d'alèrta que pòdon pas esperar un rendètz-vos

Qualques sintòmas demandan un apèl telefonic, pas una discussion en linha. Se un dels signes çai jos t'arriba, a tu o a qualqu'un a ton costat, telefona a ton numèro d'urgéncia local o vai al servici d'urgéncias mai pròche. Espères pas per veire se passa.

• 15 o 112 en França
• 911 als Estats Units e al Canadà
• 999 al Reialme Unit
• 000 en Austràlia
• 111 en Novèla Zelanda
• 112 en Índia, o 108 per una ambulància
• 112 dins tota l'UE, e dempuèi los mobils dins fòrça autres païses

Se pòdes, condugas pas tu meteis. Demanda a qualqu'un de telefonar per tu, e seguís çò que te ditz la persona que respond a l'apèl.

Crisi cardiaca

Los signes mai comuns son:

• Dolor, pression o gèina a la peitrina, sovent al mièg o sul costat esquèrre, que dura mai de qualques minutas o que parteix e torna
• Dolor o gèina dins un braç o los dos, una espatla o las doas, la maissa, lo còl o l'esquina
• Mancança d'alen, amb la gèina a la peitrina o quitament abans
• Una susor freja, una sensacion de vertigi, de feblesa o d'anar s'esvanir

Las crisis cardiacas semblan pas totjorn a las dels filmes. Las femnas en particular an mai de chanças d'aver de signes mens evidents, coma una fatiga inabituala, de nausèas o de vomiments. Se sentes que quicòm va pas, telefona. Èsser tractat lèu pòt limitar los damatges al còr.

Accident vascular cerebral (AVC): pensa FAST

• F (face, la cara): un costat tomba, o es malaisit de sorire
• A (arms, los braces): la persona pòt pas levar los dos braces e los gardar levats, perque un es feble o insensible
• S (speech, la paraula): mal articulada, confusa, o la persona tròba pas sos mots
• T (time, lo temps): telefona sul pic a ton numèro d'urgéncia

D'autres signes subits son una feblesa o una pèrda de sensibilitat d'un costat del còs, una vista trebla o una pèrda de la vista, de confusion, de vertigis o una tombada, e una dolor de tèsta fòrta.

Los signes d'AVC desapareisson de còps aprèp qualques minutas. Telefona çaquelà. De sintòmas que s'arrèstan son encara una rason de demandar d'ajuda ara.

Dificultats per respirar

• Fòrta pena per respirar, s'estofar, o impossibilitat de parlar
• Pòts, lenga o pèl que venon blaus, grises o fòrça pales
• En un enfant: un gemèc en respirant, o lo ventre que se cava jos las còstas a cada respiracion

Reaccion alergica grèva (anafilaxi)

Comença d'ordinari dins las minutas que seguisson la causa, coma un aliment, un medicament o una picada. Fai atencion a:

• Enflament dels pòts, de la lenga, de la boca o de la gòrja
• Siblament en respirant, respiracion rapida o malaisida, gòrja sarrada, dificultats per engolir o votz raucosa
• Sensacion d'anar s'esvanir, vertigis, confusion o somnoléncia
• Pèl, pòts o lenga pales, blaus o grises
• Una erupcion enflada, en relèu o que grata

Utiliza un autoinjector d'adrenalina se n'as un, coma te l'an mostrat, puèi telefona a ton numèro d'urgéncia e digas qu'es una anafilaxi. Ajaça-te amb las cambas levadas, o assèta-te doçament se es malaisit de respirar. Te lèves pas e marches pas, quitament se començas de te sentir melhor.

Sepsi

La sepsi pòt seguir una infeccion. Demanda d'ajuda d'urgéncia se un adult o un enfant mai grand:

• Respira fòrça rapidament
• Es confús, a una paraula mal articulada o ditz de causas sens sens
• A la pèl, los pòts o la lenga blaus, pales o tacats
• A fòrça caud o fòrça freg, o tremola
• A una erupcion que passa pas quand quichas dessús

Meningiti

Los signes pòdon èsser una dolor de tèsta fòrta que contunha de s'agravar, lo còl rege, una lutz viva que fa mal, una fèbre nauta, las mans e los pès fòrça freges, de vomiments, de confusion, una granda somnoléncia o una persona malaisida de revelhar, o una crisi convulsiva.

Qualques personas an una erupcion de tacas. Quicha un veire transparent contra ela: se las tacas passan pas, demanda d'ajuda ara. Sus una pèl bruna o negra, verifica las zònas mai claras coma las palmas, las plantas dels pès o lo palais. Totes n'an pas una erupcion, doncas n'espères pas jamai una.

Bebès e pichons enfants

Telefona per demandar d'ajuda se un bebè o un pichon enfant:

• Es mòl, inabitualament somnolent, malaisit de revelhar o que reagís pas normalament
• A un plor feble, agut o que s'arrèsta pas
• A de pena per respirar, o a la pèl blava, grisa o tacada
• A una erupcion que passa pas jos un veire
• A mens de 3 meses amb una temperatura de 38°C o mai, o de 3 a 6 meses amb una temperatura de 39°C o mai
• A una temperatura de mens de 36°C, o es freg o tremola
• A una crisi convulsiva, o manja pas

Autras urgéncias

• Un sagnament que s'arrèsta pas, quitament amb una pression fòrta
• Tossir o vomir de sang
• S'esvanir, s'afondrar o pas se revelhar normalament
• Una dolor subita e fòrta ont que siá, quitament una dolor fòrta al ventre
• Una crisi convulsiva en qualqu'un que n'a pas jamai agut
• Una lesion a la tèsta o a l'esquina, o aver engolit quicòm de toxic

Pensadas de metre fin a ta vida

Se t'ès fach de mal, o se sentes que podriás agir segon aquestas pensadas ara, telefona a ton numèro d'urgéncia o vai al servici d'urgéncias. Pòdes demandar a qualqu'un de telefonar per tu.

Se siás pas en dangièr immediat, parla çaquelà a qualqu'un uèi: un amic, ton mètge o una linha d'ajuda de crisi. Als Estats Units pòdes telefonar o mandar un messatge tèxte al 988. Endacòm mai, ton mètge o ton servici de santat local te pòt dire quina linha d'ajuda utilizar. Se siás amb qualqu'un qu'a ensajat de se far de mal, demòra amb el.

Cossí Saluvo tracta aquestes cases

Lo chat de Saluvo verifica cada messatge per trobar de signes d'alèrta coma aquestes abans d'escriure una responsa, e te ditz de demandar d'ajuda d'urgéncia quand ne tròba un. Es un filat de seguretat, pas un remplaçament de l'apèl. Se legisses aquò mentre que quicòm se passa, utiliza lo telefòn per çò que cal e telefona.