Những dấu hiệu nguy hiểm không thể chờ đến lịch khám

Một số triệu chứng cần một cuộc gọi, không phải một cuộc chat. Nếu bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây xảy ra với bạn hoặc người ở gần bạn, hãy gọi số cấp cứu tại nơi bạn ở hoặc đến khoa cấp cứu gần nhất. Đừng chờ xem nó có qua đi không.

• 115 để gọi xe cấp cứu tại Việt Nam
• 911 ở Mỹ và Canada
• 999 ở Anh
• 000 ở Úc
• 111 ở New Zealand
• 112 ở Ấn Độ, hoặc 108 để gọi xe cấp cứu
• 112 trên khắp EU, và từ điện thoại di động ở nhiều nước khác

Nếu có thể, đừng tự lái xe. Hãy nhờ ai đó gọi giúp bạn, và làm theo những gì tổng đài viên hướng dẫn.

Nhồi máu cơ tim

Các dấu hiệu thường gặp nhất là:

• Đau, tức hoặc khó chịu ở ngực, thường ở giữa ngực hoặc bên trái, kéo dài hơn vài phút hoặc hết rồi lại xuất hiện
• Đau hoặc khó chịu ở một hoặc cả hai cánh tay hay vai, ở hàm, cổ hoặc lưng
• Khó thở, cùng lúc hoặc thậm chí trước khi thấy khó chịu ở ngực
• Vã mồ hôi lạnh, choáng váng, yếu người hoặc cảm giác sắp ngất

Nhồi máu cơ tim không phải lúc nào cũng giống trên phim. Đặc biệt, phụ nữ dễ có những dấu hiệu kém rõ ràng hơn, như mệt bất thường, buồn nôn hoặc nôn. Nếu thấy có gì đó không ổn, hãy gọi. Được điều trị nhanh có thể hạn chế tổn thương cho tim.

Đột quỵ: hãy nhớ FAST

• Face (khuôn mặt): một bên mặt xệ xuống, hoặc khó cười
• Arms (cánh tay): không thể nâng cả hai tay và giữ yên, vì một tay yếu hoặc tê
• Speech (lời nói): nói ngọng, nói lẫn lộn, hoặc không tìm được từ
• Time (thời gian): gọi số cấp cứu ngay lập tức

Các dấu hiệu đột ngột khác gồm yếu hoặc tê một bên người, nhìn mờ hoặc mất thị lực, lú lẫn, chóng mặt hoặc té ngã, và đau đầu dữ dội.

Dấu hiệu đột quỵ đôi khi mờ dần sau vài phút. Vẫn phải gọi. Triệu chứng đã dừng vẫn là lý do để tìm trợ giúp ngay bây giờ.

Khó thở

• Thở rất vất vả, nghẹt thở hoặc không nói được
• Môi, lưỡi hoặc da chuyển sang xanh, xám hoặc rất nhợt nhạt
• Ở trẻ em: thở rên, hoặc bụng hóp vào dưới xương sườn mỗi lần thở

Phản ứng dị ứng nặng (sốc phản vệ)

Phản ứng này thường bắt đầu trong vòng vài phút sau khi gặp tác nhân gây ra, như thức ăn, thuốc hoặc vết đốt. Hãy để ý:

• Sưng môi, lưỡi, miệng hoặc họng
• Thở khò khè, thở nhanh hoặc khó thở, thắt họng, khó nuốt hoặc khàn giọng
• Cảm thấy sắp ngất, chóng mặt, lú lẫn hoặc lơ mơ
• Da, môi hoặc lưỡi nhợt nhạt, xanh hoặc xám
• Phát ban sưng, nổi gồ hoặc ngứa

Hãy dùng bút tiêm adrenaline tự động nếu bạn có, theo đúng cách đã được hướng dẫn, rồi gọi số cấp cứu và nói rằng đây là sốc phản vệ. Hãy nằm xuống và kê cao chân, hoặc từ từ ngồi dậy nếu khó thở. Đừng đứng dậy hay đi lại, kể cả khi bạn bắt đầu thấy đỡ hơn.

Nhiễm trùng huyết

Nhiễm trùng huyết có thể xảy ra sau một đợt nhiễm trùng. Hãy tìm trợ giúp cấp cứu nếu người lớn hoặc trẻ lớn:

• Thở rất nhanh
• Lú lẫn, nói ngọng hoặc nói không có nghĩa
• Da, môi hoặc lưỡi xanh, nhợt nhạt hoặc loang lổ
• Cảm thấy rất nóng hoặc rất lạnh, hoặc đang run
• Có phát ban không mờ đi khi ấn vào

Viêm màng não

Các dấu hiệu có thể gồm đau đầu dữ dội ngày càng nặng, cứng cổ, thấy đau khi nhìn ánh sáng mạnh, sốt cao, tay chân rất lạnh, nôn, lú lẫn, rất buồn ngủ hoặc khó đánh thức, hoặc co giật.

Một số người nổi ban dạng chấm. Hãy ấn một chiếc ly trong suốt lên vùng ban: nếu các chấm không mờ đi, hãy tìm trợ giúp ngay. Trên da nâu hoặc đen, hãy kiểm tra các vùng da sáng hơn như lòng bàn tay, lòng bàn chân hoặc vòm miệng. Không phải ai cũng nổi ban, nên đừng bao giờ chờ đến khi có ban.

Em bé và trẻ nhỏ

Hãy gọi trợ giúp nếu em bé hoặc trẻ nhỏ:

• Mềm nhũn, buồn ngủ bất thường, khó đánh thức hoặc không phản ứng bình thường
• Khóc yếu, khóc the thé hoặc khóc không ngừng
• Thở rất vất vả, hoặc da xanh, xám hoặc loang lổ
• Có phát ban không mờ đi dưới ly thủy tinh
• Dưới 3 tháng tuổi và có nhiệt độ từ 38°C trở lên, hoặc từ 3 đến 6 tháng tuổi và có nhiệt độ từ 39°C trở lên
• Có nhiệt độ dưới 36°C, hoặc thấy lạnh hay run rẩy
• Bị co giật, hoặc không bú không ăn

Các tình huống khẩn cấp khác

• Chảy máu không cầm được, kể cả khi đã ấn chặt
• Ho ra máu hoặc nôn ra máu
• Ngất xỉu, gục ngã hoặc không tỉnh hẳn
• Đau dữ dội đột ngột ở bất kỳ đâu, kể cả đau dữ dội ở bụng
• Co giật ở người trước đây chưa từng bị
• Chấn thương đầu hoặc cột sống, hoặc nuốt phải chất độc

Ý nghĩ kết thúc cuộc đời mình

Nếu bạn đã tự làm hại mình, hoặc cảm thấy có thể hành động theo những ý nghĩ này ngay bây giờ, hãy gọi số cấp cứu hoặc đến khoa cấp cứu. Bạn có thể nhờ ai đó gọi giúp.

Nếu bạn không ở trong tình trạng nguy hiểm tức thì, xin vẫn hãy nói chuyện với ai đó ngay hôm nay: một người bạn, bác sĩ của bạn, hoặc một đường dây hỗ trợ khủng hoảng. Ở Mỹ, bạn có thể gọi hoặc nhắn tin tới 988. Ở nơi khác, bác sĩ hoặc cơ sở y tế địa phương có thể cho bạn biết nên dùng đường dây hỗ trợ nào. Nếu bạn đang ở cùng người đã cố làm hại bản thân, hãy ở lại với họ.

Cách Saluvo xử lý những tình huống này

Chat của Saluvo kiểm tra mọi tin nhắn để tìm các dấu hiệu nguy hiểm như thế này trước khi viết câu trả lời, và bảo bạn tìm trợ giúp cấp cứu khi phát hiện. Đây là một lưới an toàn, không thay thế cho việc gọi điện. Nếu bạn đang đọc bài này khi sự việc đang xảy ra, hãy dùng điện thoại đúng việc của nó và gọi ngay.