Me pēhea te whakarite mō tētahi toronga tākuta (me tētahi rārangi arowhai)

He poto te nuinga o ngā toronga, ā, he māmā te puta ki waho, kātahi ka maumahara ki te mea kotahi i hiahia koe ki te pātai. He meneti torutoru noa te ako me pēhea te whakarite mō tētahi toronga tākuta, ā, ka huri i ngā hua ka whiwhi koe. Ka mārama ake tō whakaahua i ō tohumate, ka kōrero koe mō ngā mea tino hira, ka wehe hoki me te mōhio he aha te mea e whai ake nei.

Ka hoatu e tēnei aratohu he ara māmā hei whakaahua i ngā tohumate, he rārangi pātai mō tō tākuta, me tētahi rārangi arowhai ka taea e koe te tā, te kape rānei ki tō waea.

Me pēhea te whakarite mō tētahi toronga tākuta: te pō i mua

Kāore koe e hiahia ki tētahi kōpaki rangahau. Ko ngā mea e hiahiatia ana, he rārangi poto torutoru me ngā pepa tika.

1. Tuhia ō āwangawanga matua

Tīmata ki ngā mea katoa kei tō hinengaro, kātahi ka kōwhiri i ngā mea e rua, e toru rānei e tino hira ana. E tūtohu ana te NHS i tēnei, ā, ka mahi nā te mea he onge te wā mō ngā kaupapa tekau i tētahi toronga. Whakatakotoria tuatahitia te mea hira rawa kia kore e kōpiri ki te mutunga.

2. Hangaia he rārangi katoa o āu e kai ana

Tuhia ia rongoā e whakamahia ana e koe, tae atu ki:

• Ngā rongoā me whai tono rongoā, me te kaha me te auau o tō kai
• Ngā rongoā i hokona me te kore tono rongoā, pērā i ngā rongoā mamae, ngā pire mate pāwera rānei
• Ngā huaora, ngā tāpiri kai me ngā hua otaota

Mēnā he mahi taumaha te tuhi, whakauruhia ngā mea katoa ki tētahi pēke, ā, kawea ngā pōkai. E hiahia ana tō tākuta ki ngā kōrero katoa, ā, he wāhanga o aua kōrero ngā tāpiri kai me ngā hua i hokona me te kore tono rongoā.

3. Kohia ngā mea e pā ana ki te raru

E tūtohu ana a Cleveland Clinic kia kawea ngā kape o ngā hua whakamātautau hou, ngā matawai, ngā rekoata rānei e hono ana ki tō āwangawanga, me ngā tohutohu motuhake i hoatu ki a koe, pērā i te panoni kai, rongoā rānei i mua i tētahi whakamātautau. Mēnā kei te kite koe i tētahi tākuta hou, tāpirihia he rārangi poto o ngā māuiui o mua, ngā pokanga, ngā mate pāwera me ngā raru hauora o te whānau.

4. Whakaarohia te tautoko

Ka taea e koe te kawe i tētahi hoa, mema whānau rānei. Ka taea e rātou te tuhi tuhipoka, te āwhina i a koe ki te maumahara i ngā kōrero, te pātai hoki i te pātai i wareware i a koe. He tino āwhina tēnei ina tatari ana koe ki ngā kōrero nui, ina hiahia pea rānei koe ki tētahi kawe ki te kāinga.

Mēnā e hiahia ana koe ki tētahi kaiwhakamāori, ki ētahi atu tautoko whakawhitiwhiti kōrero rānei, pātai ki te whare haumanu i mua i te rā kia taea e rātou te whakarite.

Me pēhea te whakaahua i ngā tohumate ki te tākuta

Ka pātai ngā tākuta i ngā pātai rite mō te tata ki ia tohumate. Ki te whakautu koe i mua i te pātai, ka tiaki koe i te wā, ka iti ake hoki ngā mea ka waiho. Whakamahia tēnei anga e rima ngā wāhanga, ā, tuhia he rārangi mō ia mea:

1. I tīmata āhea? Te rā, te roa tata rānei i mua. I puta ohorere, i puta āta haere rānei? Kua huri mai i tērā wā?
2. Kei hea? Tohua te wāhi tika. E noho ana ki te wāhi kotahi, e horapa ana rānei?
3. He pēhea te kino, mai i te 0 ki te 10? Ko te 0 kāore he aha, ko te 10 te kino rawa ka taea e koe te whakaaro. Hoatu te tau ināianei, me te wā i kino rawa ai. Mā te whakatau tau i ngā wā rerekē ka kitea mēnā kei te pai haere.
4. He aha e pai ake ai, e kino ake ai rānei? Te okioki, te neke, te kai, te wā o te rā, te tūnga, te ahotea, te moe.
5. He aha kua whakamātauria e koe? Tētahi rongoā, rongoā ā-kāinga, panoni rānei, ā, mēnā i āwhina.

Kātahi ka tāpiri i te rongo ki ōu ake kupu: koi, pūhuki, wera, kapakapa, kikī, haere mai, haere atu. Anei he tauira o te āhua:

"I tīmata te mamae i te tata ki ngā wiki e toru kua hori, i te taha mauī o taku tuarā o raro. He 3 i te nuinga o te wā, engari ka piki ki te 7 i muri i taku noho roa. Ka āwhina te takoto papatahi. Kua whakamātau au i tētahi pēke wera, he paku āwhina tōna."

E whā ngā rerenga kōrero, ā, ka whakautu i te nuinga o ngā pātai tuatahi a te tākuta.

Kia pono mō ngā wāhanga whakamā

E akiaki ana a MedlinePlus kia tuwhera koe mō te waipiro, te kai paipa, ngā tarukino ā-whakangahau me ētahi atu tikanga, nā te mea ka pā ki tō tiaki. E tūtohu ana hoki kia whakahuatia ngā panoni nui o te ora, pērā i te mahi hou, ngā panoni i te kāinga, te haerenga ki tāwāhi kua whakaritea, tētahi hākinakina hou rānei. Mēnā kei te whakawehi, kei te whakamamae rānei tētahi i a koe, he mea nui hoki tērā mō tō hauora, ā, ka taea e koe te kōrero ki tō tākuta.

Ngā pātai mō tō tākuta

Kāore koe e hiahia ki ēnei katoa. Kōwhiria ngā mea e hāngai ana ki tō toronga, ā, tāpirihia ki tō rārangi.

Mō te mea e pā ana

• He aha pea te take o tēnei?
• Me āwangawanga au mō tētahi mea i te hītori hauora o taku whānau?
• Kua tae te wā mō ētahi whakamātautau tirotiro, kano ārai mate rānei?

Mō ngā whakamātautau

• He aha te take o tēnei whakamātautau, ā, he aha ka kī mai ia?
• Me pēhea, āhea hoki ka whiwhi au i ngā hua?
• Ko wai hei whakapā atu māku mēnā kāore au i rongo?

Mō te maimoatanga

• He aha ōku kōwhiringa, ā, ko tēhea e tūtohu ana koe?
• He aha ngā painga me ngā mōrearea o ia mea?
• He pēhea te roa ka hiahiatia e au, ā, me pēhea tā tāua mōhio kei te mahi?
• Ka aha mēnā ka tatari au, kāore rānei au e maimoatia?
• Me kai tonu au i aku rongoā o nāianei? Kei te pā rānei tētahi ki tētahi?

Mō ngā hīkoi e whai ake nei

• He aha te mea e whai ake nei, ā, me hoki mai au? Āhea?
• Ko wai hei whakapā atu māku mēnā ka kino haere?
• He mea rānei me whakamutu, me karo, me tīmata rānei e au?
• Kei hea ngā kōrero tuhi pono mō tēnei?

I te wā o te toronga

• Tīmata ki tō āwangawanga matua. Kīia wawetia: "Ko te mea e tino hiahia ana au kia āwhinatia i tēnei rā, ko..."
• Pātai kia mārama rā anō koe. Mēnā he kupu hou ki a koe, pātai he aha te tikanga, tonoa rānei kia tuhia. E mārama ana te NHS kia kaua koe e mataku ki te pātai.
• Tuhia he tuhipoka, waiho rānei mā te tangata i tō taha e tuhi. Tohua ia pātai i a koe e haere ana.
• Whakahokia. I mua i tō wehe, whakarāpopotohia ki ōu ake kupu: "Nō reira ka whai whakamātautau toto au i tēnei wiki, ā, ki te kino ake te mamae ka waea atu au ki a koe." He ara tere tēnei hei kite i te pōhēhē.

I muri i te toronga

Kāore anō kia tino mutu te toronga ina wehe koe i te rūma.

• Tuhia ngā kōrero me te mea e whai ake nei i te wā e hou ana.
• Tonoa wawetia ngā whakamātautau, ngā toronga whai muri rānei, ā, tuhia ngā rā ki tō maramataka.
• Ki te kore tētahi hua e tae mai i te wā e tūmanakohia ana, tonoa, ā, pātai he aha te tikanga.
• Whāia te mahere i whakaaetia e koe, ā, tuhia ngā pānga kino hei pūrongo.
• Kia aroturuki tonu i ō tohumate, kia taea e koe te kī ā tērā wā mēnā kua huri.
• I te UK e tika ana kia kite koe i ngā reta i tuhia mōu, ā, ka taea e koe te tono kape. Tirohia ngā mea e tukuna ana e tō ake whare haumanu.

Whakapā wawe atu ki tō tākuta mēnā ka puta he tohumate hou, ka kino ake ō tohumate, ka āhua raru rānei tētahi rongoā hou. Mēnā he rite tētahi mea ki te ohotata, waea atu ki tō nama ohotata ā-rohe, kaua e tatari.

Tō rārangi arowhai toronga tākuta

Kapehia tēnei ki tō taupānga tuhipoka, tāia rānei.

I mua

• Ōku āwangawanga matua e rua, e toru rānei, ko te mea hira rawa i te tuatahi
• Ngā tuhipoka tohumate: āhea, kei hea, 0 ki te 10, pai ake, kino ake rānei, āku i whakamātau ai
• Te rārangi katoa o ngā rongoā, huaora, tāpiri kai me ngā hua otaota
• Ngā hua whakamātautau hou, ngā matawai, ngā reta rānei mō tēnei raru
• ID, kāri inihua, kāri hauora rānei, me ngā puka i tonoa e te whare haumanu
• Kua tonoa he kaiwhakamāori, he tautoko rānei, mēnā e hiahiatia ana
• He tangata hei haere tahi, mēnā e hiahia ana au ki te tautoko

I te wā

• I kīia tuatahitia taku āwangawanga matua
• I pātai mō ngā mea kāore au i mārama
• I tuhia ngā whakautu
• I whakahokia te mahere ki ōku ake kupu
• I pātai he aha te mea e whai ake nei, ko wai hoki hei whakapā atu

I muri

• I tuhia he whakarāpopototanga poto o te toronga
• I tonoa ngā whakamātautau, ngā toronga whai muri rānei, ā, i tāpirihia ngā rā
• E mōhio ana āhea tae mai ai ngā hua
• Kua tīmata i te mahere i whakaaetia, ā, kua tuhia ngā pānga kino

Kia māmā te whai haere

Ko te wāhanga uaua rawa i te nuinga o te wā, ko ngā rā i muri, ina me tono koe i tētahi whakamātautau, me tīmata i tētahi mea hou, me whai rānei i tētahi hua. Ka taea e Saluvo te tuku whakamaumahara i te taupānga me WhatsApp, tae atu ki te karere tirotiro i te ata i muri i tō toronga, kia kore te hīkoi e whai ake nei e ngaro.

He kōrerorero ā-rua te toronga pai. Ko tō whakarite tōu haurua.