Me pēhea te kōwhiri i tētahi taupānga whakamaumahara rongoā e tino mahi ana mōu

Rapua he taupānga whakamaumahara rongoā, ā, ka kitea e koe ngā rau he tata rite te āhua: he tohu pire, he karaka, e rima ngā whetū. Ka kitea ngā rerekētanga i muri noa, i te pō kāore e tae mai tētahi whakamaumahara, i te wā rānei e ngana ana koe ki te tirotiro i tētahi matua mai i tētahi atu tāone. Mā tēnei rārangi arowhai koe e kite i aua rerekētanga i mua i tō whakawhirinaki ki tētahi.

Ehara tēnei i te rārangi tūranga. He tere rawa te huri o ngā waea, ngā taupānga me ngā hiahia mō tērā. He huinga pātai kē ka taea e koe te pātai mō tētahi taupānga whakamaumahara pire, utukore, utu rānei.

He aha i hira ai te āta kōwhiri

Ko ngā whakamaumahara tētahi o ngā ara tino tautokona hei kai auau ake i ngā rongoā. I whakakotahi tētahi arotake o 2016 i JAMA Internal Medicine i ngā whakamātautau 16, ā, i kitea tata ki te rearua te tūpono o te kai rongoā kia rite ki te tono i ngā whakamaumahara karere kupu māmā. I muri mai, i tūtohu tētahi rōpū mahi hauora tūmatanui o te US i ngā karere kupu mō te hunga he mate roa ō rātou. Heoi, he poto ngā whakamātautau, ā, ko te nuinga i whakawhirinaki ki te pūrongo a te tangata ake mō ā rātou horopeta.

He kōrero rerekē ngā taupānga. I kitea e tētahi arotake o 2018 o ngā taupānga whai rongoā (medication adherence) 681, ko te tata ki te kotahi o ia waru anake i whakauru i ngā ngaio hauora ki tā rātou hoahoa, ā, he iti noa iho i te 1% he taunakitanga kua tāia i muri i a rātou. I kitea e tētahi arotake o 2019 o ngā taupānga whakahaere rongoā 328, ko te nuinga i hangaia e ngā kamupene pūmanawa rorohiko, ā, he tokoiti anake i whakahua i te tūmataiti raraunga me te haumaru hei āhuatanga.

Nō reira he iti noa tā te kaute i te toa e kī ana. Me whakamātautau koe i te taupānga mō tō ake oranga.

Te rārangi arowhai taupānga whakamaumahara rongoā

Āhuatanga	He aha i hira ai	Te mea hei tirotiro
Te pono ina kati	He māmā te hapa i te whakamaumahara e mahi ana ina tuwhera anake te taupānga	Whakaritea he whakamaumahara whakamātautau, katia te taupānga, rakaina te waea, ā, tatari
Tirohanga whānau, kaitiaki rānei	Ka taea e koe te tautoko i tētahi matua, hoa rangatira rānei	Ka taea e koe te kite mēnā i whakaūngia tētahi horopeta, ā, mō wai?
Te whai i ngā horopeta hapa	He māmā te waiho i te matohi kotahi	He whakamaumahara tuarua rānei, me tētahi rekoata mārama "kua kai", "kua hipa" rānei?
Te aroturuki whakakī anō	Ki te pau, ka hapa ngā horopeta	Ka tatau rānei i ngā pire, ka whakatūpato rānei i mua i te pau, me whai mahere motuhake rānei koe?
Tūmataiti	He nui ngā kōrero mō tō hauora kei ngā rārangi rongoā	Pānuitia ko wai ka tiria ngā raraunga, ā, mēnā ka taea e koe te muku
Te utu me ngā taiepa utu	Kaua ngā whakamaumahara taketake e ngaro i muri i te whakamātautau utukore	He aha ka noho utukore? He ohaurunga, he utu kotahi rānei?
Ngā reo	Me mārama ngā tohutohu ki te tangata e kai ana i te rongoā	Kei tō rātou reo te taupānga me te kupu whakamaumahara?
Ka mahi i te waea māmā	Ehara i te katoa he waea atamai hou tō rātou	Ka rere i tō rātou waea i tēnei rā, ka tae rānei ki a rātou mā tētahi taupānga e whakamahi kē ana rātou?

1. Te pono ina kati te taupānga

Koinei te mea tino hira, ā, kāore rawa ngā toa e whakaatu. Ko ētahi whakamaumahara, kei te rere o te taupānga i muri tō rātou mahi. He maha ngā waea e whakatārewa ana i ngā taupānga o muri hei tiaki i te pūhiko, nō reira ka tōmuri pea ngā matohi, ka kore rānei e tae mai.

Whakamātautauria i mua i tō whakawhirinaki:

1. Whakaritea he whakamaumahara mō ngā meneti e rima i muri i tēnei wā.
2. Katia katoatia te taupānga, ā, rakaina te waea.
3. Waiho ki te aratau tiaki pūhiko, pērā i tāu e mahi nei i te nuinga o te wā.
4. Tirohia mēnā ka tae mai te matohi, me te kaha o tōna tangi.

Mahia anō te whakamātautau i muri i te whakahou o tō waea. Ki te kore te matohi e tae mai, rapua he ara whakamaumahara kāore e whakawhirinaki ana ki te taupānga, pērā i te karere kupu, i tētahi taupānga karere rānei.

2. He tirohanga whānau, kaitiaki rānei

Mēnā kei te kōwhiri koe i tētahi taupānga whakamaumahara rongoā mō ngā mātua kaumātua, koinei pea te āhuatanga e whakatau ana. I kitea e te arotake o 2019 ko te tiri raraunga ki tētahi mema whānau, tākuta rānei tētahi o ngā āhuatanga i tino whakatairangatia, engari he tino rerekē te mahi a ngā taupānga.

Pātai:

• Ka taea e au te whakahaere i te tangata neke atu i te kotahi mai i taku pūkete?
• Mā wai te whakamaumahara: māku, mā taku matua, mā māua rānei?
• Ka taea e au te kite mēnā i whakaūngia tētahi horopeta, ko te tukunga anake rānei o te whakamaumahara?
• Me ako taku matua i tētahi taupānga hou, ka taea rānei e ia te whakautu i te wāhi e noho kē ana ia?

3. Te whai i ngā horopeta hapa

Kāore te taupānga pai e tangi kotahi noa. Rapua he ara mārama hei tohu i tētahi horopeta kua kai, kua hipa rānei, me tētahi hītori ka taea e koe te panuku whakamuri. Mā taua rekoata e whakatau te ruarua "kua kai kē au?" ka tae pea ki te horopeta rearua.

Ko te mea kaua te taupānga e mahi, ko te kī atu me pēhea te whakatika i tētahi horopeta kua hapa. Kei te rongoā tērā. E tohutohu ana te NHS Specialist Pharmacy Service kia tirohia tuatahitia te pepa kōrero i tae mai me te rongoā, kia kaua rawa e whakarearua ki te kore tētahi kaituku tono rongoā e kī, ā, kia pātai ki tētahi kaiwhakarato rongoā, ki te tīma mātanga rānei mō ngā rongoā pērā i te insulin, ngā rongoā whakaangiangi toto (blood thinners), ngā rongoā hukihuki rānei.

4. Te aroturuki whakakī anō

Ki te pau tētahi rongoā, ka hapa ngā horopeta kia whiwhi anō rā anō koe. Ka tatau whakaheke ētahi taupānga i ngā pire, ka whakatūpato hoki i a koe i mua i te pau. He maha kāore e pērā. Ki te kore tōu e pērā, whakaritea he whakamaumahara maramataka māmā ia marama hei tirotiro i ō rongoā, pātai rānei ki tō toa rongoā mēnā ka taea e ia te tuku pānui whakakī anō ki a koe.

5. Tūmataiti

E kī ana te US Federal Trade Commission kāore te maha o ngā taupānga hauora e hipokina ana e ngā ture tūmataiti hauora pērā i a HIPAA, ā, ka tiri ētahi i ngā raraunga ki ngā kaiwhakatairanga, ki ētahi atu kamupene rānei. I mua i tō tuhi i tētahi rārangi rongoā katoa:

• Pānuitia ngā mea e kohia ana e te taupānga, me te take.
• Tirohia ko wai ka tiria atu, ā, mēnā ka taea e koe te whakaweto i te tiritiri.
• Rapua he ara hei muku i tō pūkete me ō raraunga.
• Hoatu ngā mea e hiahiatia ana e ngā whakamaumahara anake.

6. Te utu me ngā taiepa utu

Ka kīia pea he "utukore" mō ngā rā e whitu noa. I te arotake o 2018, tata ki te ono o ia tekau ngā taupānga i utukore te tikiake, ā, he maha ake ngā āhuatanga i ngā taupānga utu. I mua i tō whakapau wā ki te whakarite i ngā rongoā tekau mā rua, tirohia:

• Ko ēhea āhuatanga ka noho utukore i muri i te mutunga o te whakamātautau utukore?
• He ohaurunga ā-marama, he utu kotahi rānei?
• He utu tāpiri rānei mō ngā whakamaumahara mā te karere kupu, mā ngā taupānga karere rānei?

Ina rapu koe i te taupānga whakamaumahara rongoā utukore pai rawa, rapua tētahi e hipoki ana tōna momo utukore i ngā whakamaumahara pono me tētahi rārangi kua kai. Ko ērā ngā wāhanga kāore e taea e koe te noho me te kore.

7. Ngā reo

He whai take noa te whakamaumahara mēnā e mārama ana te tangata e kai ana i te rongoā. I titiro ngā arotake taupānga e rua i runga ake nei ki ngā taupānga reo Ingarihi anake, nō reira he iti te rangahau mō te pai o te mahi a ētahi atu mō ngā reo rerekē. Tirohia kia mārama ngā mata o te taupānga, te kupu whakamaumahara me ngā ingoa rongoā ki te tangata ka tino pānui.

8. Ka mahi i te waea māmā

Ka whakamahi ētahi kaumātua i ngā waea tawhito, ngā waea tiri, ngā waea māmā rānei. Kāore he āwhina a te taupānga āhuatanga nui mēnā kāore e tāuta, he uaua rawa rānei ki te whakamahi. Tirohia ka rere te taupānga i te waea kei a rātou i tēnei rā, me te tuhinga nui, me tētahi tangi ka rangona e rātou. Ki te kore, tērā pea he māmā ake te whakamaumahara ka tae mā tētahi taupānga karere e whakamahi kē ana rātou, pērā i te whakamaumahara rongoā WhatsApp, i te ako i tētahi mea hou.

Me pēhea te whakamātautau i tētahi taupānga i te wiki kotahi

1. Rā 1: Tāutatia ngā taupānga e rua, ā, whakaritea he rongoā kotahi ki ia mea.
2. Ngā rā 2 ki te 3: Mahia te whakamātautau taupānga kati i runga ake nei, i te ata me te ahiahi.
3. Ngā rā 4 ki te 5: Mēnā kei te tiaki koe i tētahi tangata, tāpirihia, ā, tirohia ngā mea ka kitea e koe i tō taha.
4. Rā 6: Pānuitia te kaupapa here tūmataiti me te whārangi utu.
5. Rā 7: Puritia te mea i tino whakawhirinaki koe, ā, mukua ō raraunga i tērā atu.

Te wāhi o Saluvo

Ka whakarite a Saluvo i ngā whakamaumahara i te taupānga me WhatsApp. I te taupānga, ka mahi ngā pānui pūtirotiro i te wā e tuwhera ana a Saluvo anake, nō reira ko WhatsApp te kōwhiringa pono ake: ka tae mai te whakamaumahara hei karere me ngā pātene Kua kai me Hipa. Ka taea e koe te tāpiri i ngā mema whānau hei kōtaha i te pūkete kotahi, ā, te whakarite i ō rātou whakamaumahara i reira. Kāore a Saluvo e aroturuki i ngā whakakī anō, kāore hoki e tirotiro i ngā pānga i waenga i ngā rongoā, ā, he mōkī utu kotahi ngā whiwhinga, ehara i te ohaurunga.

Te kōrero poto

Kaua e kōwhiri mā ngā whetū. Kōwhiria te taupānga whakamaumahara rongoā e whakamaumahara tonu ana i a koe ina raka te mata, e whakaatu ana i tētahi rārangi kua kai mārama, e pupuri tata ana i ō raraunga, ā, e mahi ana mō te tangata e tino kai ana i te rongoā. Ā, mēnā he uaua tō hōtaka, pātai ki tō kaiwhakarato rongoā kia āwhina i a koe ki te whakahāngai i ngā whakamaumahara.